Stand van zaken Omgevingsfonds MAA

In Amendement 145 is aangegeven dat een omgevingsfonds wordt ingericht dat moet bijdragen aan het verhogen van de leefbaarheid in het gebied en het verminderen van overlast voor omwonenden.

Op 15 augustus 2023 is de stichting Omgevingsfonds Maastricht Aachen Airport opgericht. De stichting heeft tot doel ‘het leveren van een bijdrage aan het verbeteren van de leefomgeving rondom Maastricht Aachen Airport’. De stichting is vanaf 1 april 2024 gefaseerd gestart met haar werkzaamheden. De stichting werkt onafhankelijk en staat los van zijn subsidiënten en bepaalt zijn eigen programma. Gedeputeerde Staten hebben daarom een subsidierelatie met de stichting. Het Omgevingsfonds MAA is er voor alle omwonenden en wordt gevoed door voorstellen van omwonenden, maar neemt ook zelf initiatieven die door omwonenden worden gedragen.

De heer Ernest Drijkoningen is bestuurder van de stichting. In de Raad van toezicht van de stichting hebben de heer Wim Dupont (voorzitter), mevrouw Shirley Kersten en de heer Achiel Drummen zitting. De bestuurder wordt op inhoud geadviseerd door een Raad van Advies bestaande uit de heren Jan Bijen (voorzitter), Paul Borm, Wiel Dohmen, Wim Fredrix en Huub Spoormans. Omwille van transparantie en eenduidigheid in rolneming, advisering, besluitvorming en toezicht heeft de Raad van Toezicht besloten de Raad van Advies per 01-01-2026 te integreren in de Raad van Toezicht. De heren Wim Fredrix en Huub Spoormans zijn per die datum toegetreden als lid van de Raad van Toezicht.

De ambities van de stichting zijn vertaald in het programmaplan 2024-2030. Dit programmaplan wordt uitgevoerd via zes programma’s. Per programma wordt voor u de stand van zaken weergegeven in de reguliere voortgangsrapportages met betrekking tot Groot Project ‘Transitie MAA’, thans per 1 januari 2026.

Provinciale Staten worden daarnaast jaarlijks door de stichting geïnformeerd over de voortgang, voor het eerst op 21 februari 2025.

Stand van zaken Programma

1. Leefbaarheid

De stichting stimuleert de leefbaarheid rondom de luchthaven. In 2025 zijn bijdragen verleend voor renovatie en/of uitbreiding van een speeltuin en een zwembad in Meerssen en een handboogschietvereniging in Geverik-Beek.
Voorts loopt er een verkenning om de leefbaarheid van de kern Geverik in brede zin te versterken. Voor deze verkenning wordt afstemming gezocht met de gemeente Beek.

2. Verkoopgarantie

De regeling Verkoopgarantie wordt geboden aan de eigenaren van woningen gelegen binnen de zogeheten 56 dB(A)-contour, waarbij sprake moet zijn van eigendom ten tijde van de besluitvorming door Provinciale Staten op 03-06-2022. Tot op heden is één woning aangekocht door het fonds; deze woning is in december 2025 weer verkocht aan nieuwe eigenaren. De deelname aan de verkoopgarantieregeling voor een tweede woning is op verzoek van de eigenaar teruggetrokken.

3. Isolatie

Aan een groot aandeel van de woningen binnen de 56 dB(A)-contour zijn – eerst in de jaren negentig van de vorige eeuw en daarna rond het jaar 2002 - door het rijk akoestische voorzieningen vanwege het vliegtuiggeluid aangebracht. Een deel van deze voorzieningen blijkt aan slijtage onderhevig. En een aantal woningen hiervan is hierbij tussen wal en schip gevallen.

In 2024 heeft het fonds een pilot uitgevoerd om een beeld te krijgen van deze isolatie en van de woningen die nog niet zijn geïsoleerd. Met die informatie zijn in het voorjaar van 2025 alle 1168 adressen binnen de 56 dB(A)-contour schriftelijk benaderd met informatie en met een inschatting van de akoestische situatie van elke adres.

• Van die 1168 adressen zijn er 1138 woningen.
• Hiervan zijn er 750 particuliere eigenaars of huurders en zijn er 388 eigendom van Wonen Meerssen.

Deze informatie hieruit is verwerkt in een Programma van eisen. Op grond hiervan is dit najaar een aanbesteding gedaan voor het aanbrengen, vernieuwen en/of onderhouden van akoestische en bouwkundige maatregelen. De uitvoering hiervan start in Q2/2026.

4. Vortex

Einde juni 2025 is op de eerste woningen rond luchthaven MAA meetapparatuur aangebracht voor
het meten van vortex. De wervelwind, veroorzaakt door overvliegende vliegtuigen, heeft de
afgelopen jaren meermaals schade veroorzaakt. Op initiatief van MAA is hiervoor een pilot uitgevoerd. Het fonds bouwt voort op die pilot door de risico’s verder gespecificeerd in kaart te brengen. Het onderzoek moet meer inzicht geven in de belasting op verschillende daktypen en verschillende plekken en in de type maatregelen om schade zo veel mogelijk te voorkomen. De resultaten zullen naar verwachting einde Q1/2026 beschikbaar komen, zodat mogelijk al in 2026 gestart kan worden met het aanbrengen van preventieve maatregelen aan woningen.

5. Onderzoek

De stichting stimuleert en/of financiert onderzoek naar de vermindering van hinder en de bevordering van de leefbaarheid.

Zowel de omwonenden van MAA als ook de gemeente Meerssen hebben aangedrongen gezondheidskundig onderzoek uit te voeren naar de relatie tussen de luchthaven en de gezondheid in de omgeving. Op initiatief van de stichting is samen met de GGD Zuid-Limburg en het RIVM verkend, of en zo ja, hoe informatie over gezondheidseffecten kan worden verzameld en geduid en of daaruit conclusies kunnen worden getrokken. De GGD Zuid-Limburg heeft aangegeven dit als een reguliere taak te beschouwen en pakt dit onderzoek op, in eerste aanleg voor het onderdeel geluid en gezondheid. De resultaten hiervan zullen naar verwachting begin 2026 beschikbaar komen.

6. Communicatie

De stichting zet in op onafhankelijke communicatie en informatievoorziening richting de omgeving. Zo zijn er in 2025 opnieuw twee bewonersavonden georganiseerd (ca. 400 omwonenden aanwezig), is de website verder ingericht, wordt maandelijks een nieuwsbrief gemaakt en toegestuurd aan ca. 400 geïnteresseerden en zijn er werkgroepen ingericht rondom de programma’s isolatie en vortex. Ook heeft er afstemming plaatsgevonden met de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Meerssen en Beek, dit naast het reguliere contact met de subsidiënten, het Ministerie van I&W, Provincie Limburg en MAA.

Financiën Omgevingsfonds per 1 januari 2026

Het fonds heeft bijdragen ontvangen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W), de Schiphol Group, Maastricht Aachen Airport en de provincie Limburg.

• De middelen van I&W worden alleen besteed aan het programma 1. Leefbaarheid.
• De middelen van Schiphol en MAA worden besteed aan alle programmalijnen.
• De middelen van de provincie Limburg worden uitsluitend besteed aan de programma’s 2. Verkoopgarantie, 3. Isolatie, 4. Vortex, 5. Onderzoek en 6. Communicatie.

De provinciale bijdrage aan de stichting wordt gedurende de looptijd via voorschotten uitgekeerd, waarvan de hoogte jaarlijks wordt bepaald op basis van de verplicht door de stichting aan te leveren voortgangsrapportage met liquiditeitsoverzicht. Het ingediende subsidieverzoek, de programmalijnen en de programmabegroting zijn hierbij leidend. Toezicht en controle vindt door GS plaats via de rol van subsidieverlener.