Landschap


In het coalitieakkoord 2023-2027 ‘Elke Limburger telt’ is aangeven: “Het Limburgse landschap is van ons allemaal. Het vertegenwoordigt een waarde op zichzelf. Ook de niet-beschermde delen moeten we koesteren, zodat ook toekomstige generaties nog kunnen genieten van alles wat Limburg te bieden heeft. We willen daarom meer mensen betrekken bij de omgeving en boeren, natuurbeheerders, bedrijven en inwoners samen voor het landschap laten zorgen.” Dit betekent dat wij initiatieven van vrijwilligers, agrariërs en andere inwoners stimuleren die gericht zijn op het onderhouden en beheren van lokale landschappen en natuur. Dat kan individueel, maar liever nog in een duurzaam collectief.

Landschapsbeheer in Limburg

Steunpunt Landschapsbeheer Limburg

Het Steunpunt Landschapsbeheer Limburg geeft uitvoeringskracht aan het landschapsbeheer. Dit gebeurt door de inzet en facilitering van vrijwilligers. De Provincie ondersteunt het steunpunt. Het Steunpunt heeft op dit moment een aantal taken, zoals:

  • een servicecentrum voor vrijwilligers in het landschapsbeheer
  • een groenloket voor burgers
  • het organiseren van een jaarlijkse vrijwilligers dag
  • verzorgen van cursussen en trainingen
  • inbreng leveren voor de landelijke Monitor Landschap
  • aanhaken bij landelijke initiatieven en mogelijkheden voor fondsenwerving benutten en
  • het verzorgen van afstemming tussen verschillende Limburgse organisaties die op uitvoeringsniveau bezig zijn met het landschap en vrijwilligers.

LEADER programma

LEADER is een Europees subsidieprogramma dat de verbetering van de leefbaarheid op het platteland stimuleert. LEADER staat voor “bottom-up” plattelandsontwikkeling: inwoners, lokale bedrijven en organisaties die samen hun schouders zetten onder een initiatief dat de leefbaarheid op het platteland verbetert. In Limburg zijn er twee LEADER-regio’s: LEADER Zuid-Limburg en LEADER Weerterland.

Woon je in één van deze regio’s en heb je een plan om mensen te verbinden, de waterkwaliteit te vergroten, duurzaam energie op te wekken en op te slaan of bij te dragen aan de biodiversiteit? Of wil je meer weten over LEADER in Limburg? Kijk dan op LEADER Zuid-Limburg of LEADER Weerterland.

Nationale parken en Grensparken

De Parken zijn de parels in het Limburgse landschap; zij verdienen onze bijzondere aandacht.

De drie 3 Nationale parken in Limburg

De Nationale Parken richten zich op de bescherming en ontwikkeling van natuur en landschap, natuurgerichte recreatie, educatie, voorlichting en onderzoek. Limburg heeft drie door het Ministerie van LNV aangemerkte Nationale Parken, te weten De Meinweg – Samenwerking Limburgse Maasterrassen, De Maasduinen en De Peel. Het nationale Beleidsprogramma Nationale Parken 2024-2030 geeft aan hoe parkorganisaties, provincies, Rijk en partners de komende jaren invulling aan de parken willen geven; de kern is doorontwikkeling naar robuuste natuur en landschapsgebieden met onthaalfunctie. De Provincie en het Rijk ondersteunen samen met de regio’s de transitie van de Nationale Parken.

De Grensparken in Limburg

Door de unieke ligging van Limburg werken wij samen in een aantal grensoverschrijdende parken: Maas-Swalm-Nette, Kempen-Broek, Grenzeloos Bocageland, Rivierpark Maasvallei en het Drielandenpark. Deze Grensparken richten zich op grensoverschrijdende projecten rondom natuur, landschap en vrijetijdseconomie. Ze helpen ons bij het werken aan grensoverschrijdende kansen en opgaven, zoals bijvoorbeeld rondom recreatie, water, natuur en landbouw. Tevens bieden ze extra kansen op Europese subsidies. De Provincie ondersteunt de Grensparken.

Handvat Kernkwaliteiten Nationaal Landschap Zuid-Limburg (NLZL)

De kernkwaliteiten van het landschap zijn de waarden die zorgen voor herkenbaarheid en onderscheid van de landschapstypen. Het doel van het Handvat is om informatie over de kernkwaliteiten van NLZL eenduidig te ontsluiten en praktisch toepasbaar maken ter ondersteuning van het integraal ontwerpen van een ruimtelijke ontwikkeling. Het Handvat bestaat uit twee onderdelen; een GIS-viewer en een naslagwerk waarin de informatie uit de GIS-viewer gebundeld is en verdiepende informatie wordt geboden over bepaalde onderwerpen. Deze informatie is ook op te vragen in de viewer.

Landschapskader Noord- en Midden-Limburg

Landschap is belangrijk voor burgers, maar ook voor bestuurders en ondernemers. Niet alleen als decor, maar steeds nadrukkelijker ook als ruimte om in te werken, te wonen en te recreëren. Het is dan ook van belang om de kwaliteit te behouden en waar mogelijk te verbeteren. Het Landschapskader Noord- en Midden-Limburg geeft inzicht in de kernkwaliteiten van het huidig landschap, maar ook in de kansen die dat landschap biedt voor de toekomst. Daarmee kan het beleidsmakers en initiatiefnemers inspireren tot ruimtelijke ontwikkelingen die bijdragen aan een aantrekkelijker landschap.

Initiatiefnemers van zowel aan landbouw en natuur (groene), aan water (blauwe), als aan bebouwing en infrastructuur (rode) gerelateerde ontwikkelingen, kunnen aan de hand van het Landschapskader nagaan welke ontwikkelingen op een bepaalde plek landschappelijk gezien wenselijk en mogelijk zijn.

Het Landschapskader en het Handvat kernkwaliteiten bieden een handreiking voor initiatiefnemers van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen om antwoord te geven op de motiveringsvraag van de landschappelijke kernkwaliteiten uit de Omgevingsverordening Limburg 2014. (Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingsverordening Limburg 2021 in werking).

In de Omgevingsverordening bij het Provinciaal Omgevingsplan (POVI 2021) wordt de initiatiefnemer van een ruimtelijk plan gevraagd om een beschrijving te geven van de kernkwaliteiten van de te ontwikkelen locatie en haar omgeving. De initiatiefnemer geeft daarbij aan op welke wijze de voorgenomen ontwikkeling zorgt voor het behoud of de ontwikkeling van de aanwezige kernkwaliteiten en hoe eventuele negatieve effecten worden gecompenseerd.