Geen zorgen hoeven te maken
Basisschool Manjefiek – een fusie tussen de basisscholen Het Palet en Markus – staat in de wijk Malberg. “Hier zijn sommige dingen niet vanzelfsprekend”, vertelt Kim. “Je ziet er veel eenoudergezinnen en er spelen problemen rondom veiligheid, gezonde voeding, leefstijl en armoede. En dat nemen kinderen mee de school in.” Het schoolteam stond de jaren daarna steeds bewuster stil bij één vraag: hoe zorgen we dat onze leerlingen zich geen zorgen hoeven te maken en zich kunnen richten op leren?
Leefstijl jonge kinderen verbeteren
“Toen het team concreter nadacht over gezond lunchen en bewegen, kwam Gezonde Basisschool van de Toekomst op ons pad”, vertelt Kim. Ze las de uitkomsten van het onderzoek van de Universiteit Maastricht en was overtuigd. “Die combinatie van bewegen en gezonde voeding sprak mij en mijn team meteen aan. Daarmee kun je echt iets betekenen voor de leefstijl van jonge kinderen.” En zo begon Manjefiek zo’n vier jaar geleden met Gezonde Basisschool van de Toekomst. Alle kinderen zijn van 8.30 uur tot 15.00 uur op school en krijgen allemaal een gezonde lunch.
Niet beknibbeld op pauze- of lunchtijd
De school heeft bewust niet beknibbeld op pauzetijd. Kim: “Kinderen hebben die pauze om een halfuur te bewegen hard nodig. En het eetmoment duurt gewoon een halfuur.” De kinderen eten samen met de groepsleerkracht. “Dat is een echt moment. Er wordt gepraat over wat er op tafel staat. Ze proeven nieuwe producten, denk aan humus of bepaalde groenten. En meteen leren ze hoe ze zich gedragen aan tafel.” De kleuters smeren al zelf hun boterhammen. “Hun fijne motoriek is enorm vooruitgegaan. Ook tafeldekken leren ze. Denk aan: wat ligt er links en wat rechts.”
Hun fijne motoriek is enorm vooruitgegaan
Wat komt er allemaal op tafel?
De lunch is gevarieerd: bruinbrood, allerlei soorten volkoren crackers en 30+ kaas, maar ook appelstroop en fruitspread zonder suiker. De kinderen drinken melk en in de winter soms thee zonder suiker. Verder staan er komkommer, tomaatjes en worteltjes op tafel. “Er gaan hier veertig tot vijftig komkommers per week doorheen”, vertelt Kim lachend. Ongeveer tachtig procent van het eten past binnen de Schijf van Vijf, voor de rest maakt de school ook bewuste keuzes. “Elke week is er een proefproduct. Makreel is populair. Gerookte zalm ook.”
Ouders en wijkbewoners helpen mee
Een vast team van ouders en wijkbewoners helpt mee. “Het is een grote organisatie om voor 280 leerlingen lunch voor te bereiden.” Kim probeert ook moeders uit de wijk bij de lunch te betrekken. “Sommigen kunnen niet terecht op de arbeidsmarkt omdat ze de taal nog niet goed spreken, maar hier doen ze wél mee.” Hun invloeden zie je terug op het menu. “De Marokkaanse soep vonden ze heerlijk.”
Het is een grote organisatie om voor 280 leerlingen lunch voor te bereiden
Zien eten doet eten
In het begin voerde Kim vele gesprekken met ouders over hun vragen en twijfels over het concept. “Ik heb alles voorbij horen komen. Bijvoorbeeld: ‘Mijn dochter eet alleen wit brood.’ Of: ‘Onze zoon drinkt geen water.’” Kim nodigde ouders uit om eens te komen kijken, want het zien van andere kinderen die iets eten doet hun kind ook eten. Ze zagen met eigen ogen dat hun zoon of dochter opeens wel bruinbrood eet of water drinkt. “Het mooie is dat de meest kritische ouders nu meehelpen bij de lunch.”
Bewuste keuze voor Manjefiek
Inmiddels is de gezonde lunch helemaal geïntegreerd. Sommige ouders maken zelfs bewust de keuze voor Manjefiek, omdat onze school Gezonde Basisschool van de Toekomst omarmt. Kim vertelt glimlachend: “We horen nu vaker terug van ouders: ‘Mijn dochter vindt die kaas van jullie zo lekker.’ Of: ‘Onze zoon wil makreel eten en ik vind het zo stinken.’ Ik vind dat mooi.”
Meer bewegen, betere motoriek
De effecten worden steeds zichtbaarder. Eetgewoontes zijn veranderd. En het fruit in de kleine pauze is niet aan te slepen. Daarnaast bewegen de leerlingen drie keer per week een halfuur. Kim: “Onze vakleerkracht bewegingsonderwijs geeft aan alle leeftijden les, ook aan de peuters. Je ziet dat de motoriek van onze leerlingen hierdoor sterk vooruitgaat. Kleuters maken al koprollen en bovenbouwleerlingen zelfs salto’s.”
Volle maag heeft invloed op concentratie
Ook op sociaal-emotioneel vlak ziet Kim verschil. “Als kinderen niet ontbeten hebben, kunnen ze hier iets eten. En niemand hoeft zich druk te maken over de lunch. Iedereen krijgt hetzelfde. Dat geeft rust. Die rust heeft weer een positieve invloed op hun concentratie en gedrag.”
Als kinderen niet ontbeten hebben, kunnen ze hier iets eten
Dezelfde kansen voor elk kind
“Ik ben trots op mijn team. We geloven stuk voor stuk dat we op deze manier het verschil maken”, vertelt Kim. “Het maakt in Nederland nog steeds uit waar je wieg staat. Dat heeft grote impact op je toekomst. Met dit programma krijgen kinderen in ieder geval op school dezelfde kansen. Dat motiveert ons elke dag opnieuw, want een gezonde toekomst begint bij de jeugd. Bij hen moeten we de verandering in gang zetten.”
