Stand van zaken Omgevingsfonds MAA

In Amendement 145 is aangegeven dat een omgevingsfonds wordt ingericht dat moet bijdragen aan het verhogen van de leefbaarheid in het gebied en het verminderen van overlast voor omwonenden.

Op 15 augustus 2023 is de stichting Omgevingsfonds Maastricht Aachen Airport opgericht. De stichting heeft tot doel ‘het leveren van een bijdrage aan het verbeteren van de leefomgeving rondom Maastricht Aachen Airport’. De stichting is vanaf 1 april 2024 gefaseerd gestart met haar werkzaamheden. De stichting werkt onafhankelijk en staat los van zijn subsidiënten en bepaalt zijn eigen programma. Gedeputeerde Staten hebben derhalve een subsidierelatie met de stichting. Het Omgevingsfonds MAA is er voor alle omwonenden en wordt gevoed door voorstellen van omwonenden, maar neemt ook zelf initiatieven die door omwonenden worden gedragen.

De heer Ernest Drijkoningen is bestuurder van de stichting. In de Raad van toezicht van de stichting hebben de heer Hub Meijers tot 1 juli 2025 (voorzitter), mevrouw Shirley Kersten en de heer Achiel Drummen zitting. Per 1 juli 2025 is de heer Wim Duport de heer Meijers opgevolgd. De bestuurder wordt op inhoud geadviseerd door een Raad van Advies bestaande uit de heren Jan Bijen (voorzitter), Paul Borm, Wiel Dohmen, Wim Fredrix en Huub Spoormans.

De ambities van de stichting zijn vertaald in het programmaplan 2024-2030. Dit programmaplan wordt uitgevoerd via zes programma’s. Per programma wordt voor u de stand van zaken weergegeven in de reguliere voortgangsrapportages met betrekking tot Groot Project ‘Transitie MAA’, thans per 1 juli 2025.

Provinciale Staten worden daarnaast jaarlijks door de stichting geïnformeerd over de voortgang, voor het eerst op 21 februari 2025.

Stand van zaken Programma

Bron: Omgevingsfonds

1. Leefbaarheid

De stichting stimuleert de leefbaarheid rondom de luchthaven. Inmiddels is een substantiële bijdrage verleend aan een speeltuin in Meerssen en zijn stimuleringsbijdragen verstrekt aan een buurtvereniging en een kapel in Geverik-Beek en een school in Meerssen. Een bijdrage voor een zwembad in Meerssen is in studie.
Voorts loopt er een verkenning om de leefbaarheid van de kern Geverik in brede zin te versterken en om een sportgebouw in Geverik mede mogelijk te maken voor grootschaliger gemeenschapsactiviteiten. Voor deze verkenning wordt afstemming gezocht met de gemeente Beek.

2. Verkoopgarantie

De regeling Verkoopgarantie wordt geboden aan de eigenaren van woningen gelegen binnen de zogeheten 56 dB(A)-contour, waarbij sprake moet zijn van eigendom ten tijde van de besluitvorming door Provinciale Staten op 03-06-2022. Tot op heden is één woning aangekocht door het fonds; deze woning wordt opnieuw in verkoop gebracht. Voor een tweede woning loopt een haalbaarheidsonderzoek.

3. Isolatie

Aan een groot aandeel van de woningen binnen de 56 dB(A)-contour zijn – eerst in de jaren negentig van de vorige eeuw en daarna rond het jaar 2002 - door het rijk akoestische voorzieningen vanwege het vliegtuiggeluid aangebracht. Een deel van deze voorzieningen blijkt aan slijtage onderhevig. En een aantal woningen hiervan is hierbij tussen wal en schip gevallen.

In 2024 heeft het fonds een pilot uitgevoerd om een beeld te krijgen van deze isolatie en van de woningen die nog niet zijn geïsoleerd. Met die informatie zijn in het voorjaar van 2025 alle 1168 adressen binnen de 56 dB(A)-contour schriftelijk benaderd met informatie en met een inschatting van de akoestische situatie van elke adres.

• Van die 1168 adressen zijn er 1138 woningen.
• Hiervan zijn er 750 particuliere eigenaars of huurders en zijn er 388 eigendom van Wonen Meerssen.
• Deze 750 particuliere eigenaars of huurders hebben een brief met een inlogcode ontvangen.
  • 526 (70%) van deze bewoners hebben de brief digitaal geopend;
    • hiervan hebben er 369 (50%) gereageerd met vragen of opmerkingen;
    • 157 (20%) hebben niet gereageerd.
• Samen met Wonen Meerssen zijn de bewoners van de 388 woningen van de woningvereniging apart geïnformeerd.
• Daarna zijn er 2 informatiemiddagen georganiseerd in de bibliotheken van Meerssen en Beek voor mensen die de digitale informatie te ingewikkeld vonden en/of die nadere informatie wilden. Hier was een goede opkomst, is veel informatie verhelderd en is een groot aantal reacties gekomen die het fonds en de mensen verder helpen.
• Tot na de zomer vinden huisbezoeken plaats op een groot aantal adressen, zowel bij bewoners waarmee in dit informatietraject contact is geweest evenals anderen. Dit om desgewenst nog meer informatie te verstrekken, maar ook om de bouwkundige en akoestische situatie ter plekke te beoordelen en incidenteel te meten.

Deze informatie wordt verwerkt in een Programma van eisen. Op grond hiervan zal dit najaar een aanbesteding plaatsvinden voor het aanbrengen, vernieuwen en/of onderhouden van akoestische en bouwkundige maatregelen. Afhankelijk van de reacties uit de aanbesteding en de hieruit voortvloeiende planning wordt mogelijk nog dit jaar, maar zeker aanvang 2026 gestart met het aanbrengen van isolatiemaatregelen.

4. Vortex

Einde juni 2025 is op de eerste woningen rond luchthaven MAA meetapparatuur aangebracht voor het meten van vortex. De wervelwind, veroorzaakt door overvliegende vliegtuigen, heeft de afgelopen jaren meermaals schade veroorzaakt. Op initiatief van MAA is hiervoor een pilot uitgevoerd. Het fonds bouwt voort op die pilot door de risico’s verder gespecificeerd in kaart te brengen. Het onderzoek moet meer inzicht geven in de belasting op verschillende daktypen en verschillende plekken en in de type maatregelen om schade zo veel mogelijk te voorkomen. De resultaten zullen naar verwachting einde 2025 beschikbaar komen, zodat in 2026 gestart kan worden met het aanbrengen van preventieve maatregelen aan woningen.

5. Onderzoek

De stichting stimuleert en/of financiert onderzoek naar de vermindering van hinder en de bevordering van de leefbaarheid.
Zowel de omwonenden van MAA als ook de gemeente Meerssen hebben aangedrongen gezondheidskundig onderzoek uit te voeren naar de relatie tussen de luchthaven en de gezondheid in de omgeving. Op initiatief van de stichting wordt samen met de GGD Zuid-Limburg en het RIVM verkend, of en zo ja, hoe informatie over gezondheidseffecten kan worden verzameld en geduid en of daaruit conclusies kunnen worden getrokken. De GGD Zuid-Limburg heeft aangegeven dit als een reguliere taak te beschouwen en pakt dit onderzoek op, in eerste aanleg voor het onderdeel geluid en gezondheid. De resultaten hiervan zullen naar verwachting einde 2025 beschikbaar komen.

6. Communicatie

De stichting zet in op onafhankelijke communicatie en informatievoorziening richting de omgeving. Zo zijn er in de eerste helft van 2025 opnieuw twee bewonersavonden georganiseerd (ca. 400 omwonenden aanwezig), is de website verder ingericht, wordt maandelijks een nieuwsbrief gemaakt en toegestuurd aan ca. 400 geïnteresseerden en zijn er werkgroepen ingericht rondom de programma’s isolatie en vortex. Ook heeft er afstemming plaatsgevonden met de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Meerssen en Beek, dit naast het reguliere contact met de subsidiënten, het Ministerie van I&W, Provincie Limburg en MAA.

Financiën Omgevingsfonds per 1 januari 2025

Overzicht van ontvangen subsidies / bijdragen in de periode 15 augustus 2023 en 1 juli 2025.

Het fonds heeft bijdragen ontvangen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W), de Schiphol Group en de provincie Limburg.

• De middelen van I&W worden alleen besteed aan het programma 1. Leefbaarheid.
• De middelen van Schiphol worden besteed aan alle programmalijnen.
• De middelen van de provincie Limburg worden uitsluitend besteed aan de programma’s 2. Verkoopgarantie, 3. Isolatie, 4. Vortex, 5. Onderzoek en 6. Communicatie.

De provinciale bijdrage aan de stichting wordt gedurende de looptijd via voorschotten uitgekeerd, waarvan de hoogte jaarlijks wordt bepaald op basis van de verplicht door de stichting aan te leveren voortgangsrapportage met liquiditeitsoverzicht. Het ingediende subsidieverzoek, de programmalijnen en de programmabegroting zijn hierbij leidend. Tot nog toe zijn twee voorschotten uitgekeerd, in lijn met het Iiquiditeitsoverzicht behorende bij de aanvraag van de stichting. Toezicht en controle vindt door GS plaats via de rol van subsidieverlener.

De nieuwe liquiditeitsbegroting wordt in september/oktober verstrekt door de Stichting aan de provincie conform de subsidiebeschikking, aansluitend volgt het 3e voorschot.