Een plek die voelt als thuis
Wie Donderhof binnenloopt, ziet meteen dat hier anders is nagedacht over zorg. Het fonkelnieuwe, kleinschalige woonzorgcomplex is gebouwd met duurzaam hout, is bijna energieneutraal en is tot in de kleinste details ingericht met oog voor bewoners. Kleuren helpen mensen met dementie om ruimtes beter te herkennen. Zelfs over de kleur van het servies en de toiletbrillen is nagedacht. En in de huiskamers staan opvallend veel en grote hoekbanken. Niet toevallig, vertelt Tülay Arslan.
“Familie komt hier vaak met meerdere mensen tegelijk op bezoek. Dan wil je niet dat iedereen apart op een stoel zit. Het moet voelen als thuis.”
Tülay runt samen met Chelsea Verheijen-Lemmens de zorg in Donderhof. Dat doen zij als zelfstandige zorgondernemers. Powered by Proteion helpt hen bij de professionele basis achter de zorgonderneming. De dagelijkse invulling geven Tülay en Chelsea zelf, vanuit hun eigen visie en hun verbondenheid met de wijk.
Het moet voelen als thuis
Op de begane grond liggen 30 zorgstudio’s, verdeeld over de afdelingen Maanhof en Tulpenhof. Het gaat om 29 kamers voor mensen met geheugenproblematiek of lichamelijke aandoeningen waardoor zelfstandig thuis wonen niet meer lukt, plus één plek voor tijdelijk herstel na bijvoorbeeld een operatie of ziekte. Op de eerste en tweede etage liggen 16 sociale huurappartementen van Wonen Limburg, die eigenaar is van het gebouw en de benedenverdieping verhuurt aan de twee zorgondernemers.
Geworteld in de wijk
Toch begint het verhaal van Donderhof niet bij het gebouw, maar in de wijk.
Tijdens een wijkrondgang vanuit het Wijkontwikkelingsprogramma Donderberg kwam de behoefte aan passende huisvesting voor oudere bewoners ter sprake. Zeker voor ouderen met een migratieachtergrond bleek de stap naar reguliere ouderenzorg vaak groot. Wonen Limburg wilde investeren in de Donderberg en wees op een kavel midden in de wijk. Daarna ging het balletje rollen.
Tülay woont al sinds 1978 op de Donderberg en is er al jaren actief op maatschappelijk vlak. Haar vader was als voorganger in het gebed een bekend gezicht binnen de gemeenschap. Veel wijkbewoners kennen Tülay daardoor nog altijd als “de dochter van de hodja”. Zelf bouwde ze in de loop der jaren een groot netwerk op in de wijk. Ze kent de families, de gevoeligheden en de kracht van de Donderberg van binnenuit.
“Mensen die hier al jaren wonen, willen vaak helemaal niet weg”, zegt ze. “Dit is hun thuishaven.”
Voor Chelsea is die verbondenheid herkenbaar. Ook zij groeide op in wat jarenlang als achterstandswijk, aandachtswijk of kansarme wijk werd bestempeld. Zij brengt brede zorgervaring mee: van ziekenhuis en thuiszorg tot ggz en verslavingszorg.
Mensen die hier al jaren wonen, willen vaak helemaal niet weg
“Ik wilde iets opbouwen wat blijft”, vertelt Chelsea. “Niet alleen voor de bewoners, maar ook voor de medewerkers. Toen ik hoorde dat Tülay iemand zocht om het zorgondernemerschap te delen, dacht ik: ja, dit wil ik doen. In mijn eigen wijk, voor een doelgroep waar ik mee begaan ben.”
Een afspiegeling van de wijk
Belangrijk voor beiden is dat Donderhof niet wordt neergezet als iets voor één cultuur of één geloof. Dat beeld ontstond eerder soms wel. Ten onrechte, benadrukken ze. Met meer dan 80 nationaliteiten en een bevolking waarvan bijna twee derde een migratieachtergrond heeft, is de Donderberg een wijk waar culturele diversiteit al sinds de jaren 60 van de vorige eeuw vanzelfsprekend is.
“We willen een afspiegeling zijn van de wijk”, zegt Tülay. “Ook mevrouw Jansen is hier gewoon welkom. Donderhof is er voor iedereen die intensieve zorg nodig heeft.”
Chelsea vult aan: “We zoeken niet bewust naar diversiteit; Donderberg ís gewoon divers. We willen zorg geven aan mensen die het thuis niet meer redden en die zich hier thuis kunnen voelen.”
Cultuursensitieve zorg in de praktijk
Dat thuisgevoel zit in grote én kleine dingen. Er wordt dagelijks vers gekookt – standaard halal – met lokale producten waar dat kan. Er is een gebedsruimte en een ruimte voor rituele wassing. Activiteiten sluiten aan bij wat bewoners gewend zijn en prettig vinden: handwerk en tuinieren bijvoorbeeld. “Niet alleen de standaard kienavond”, zegt Chelsea.
Ook taal speelt een rol. “Nederlands is de voertaal”, zegt Chelsea. “Maar als een bewoner onder de douche staat en de medewerker spreekt dezelfde taal, dan spreek je die taal. Juist op zo’n moment kan dat geborgenheid geven.”
Ruimte voor familie
Voor veel families is de stap naar intensieve zorg beladen. In sommige culturen is het niet vanzelfsprekend om vader of moeder naar een woonzorgcentrum te brengen. Tülay begrijpt die aarzeling.
“Sommige mensen zien een woonzorgcentrum als een plek waar ouderen worden weggestopt. Maar goede zorg kan de omgeving juist ontlasten. Wij kunnen de zware lichamelijke zorg overnemen, zodat familie weer meer lucht krijgt om vooral zoon, dochter of partner te zijn. Dan ontstaat er weer ruimte voor de fijne momenten samen.”
Goede zorg kan de omgeving juist ontlasten
Verbonden met de buurt
Donderhof wil geen gesloten wereld worden. Integendeel. De sociale en culturele verbinding met de wijk is juist essentieel. Ook in de dagelijkse organisatie zoeken Tülay en Chelsea bewust de wijk op. Ze werken met lokale leveranciers, bieden baankansen aan mensen uit de buurt en kijken hoe vrijwilligers op een passende manier kunnen bijdragen.
Ook als werkgever willen Tülay en Chelsea aansluiten bij de realiteit van de wijk. Zo werken ze met zogenoemde mama-contracten: diensten die beter passen bij schooltijden en opvang, zodat werk in de zorg beter te combineren is met kinderen. Daarmee willen ze niet alleen goede zorg bieden aan bewoners, maar ook kansen creëren voor medewerkers die anders misschien moeilijker hun plek vinden op de arbeidsmarkt.
Meer dan een woonzorgcentrum
Voor Wonen Limburg zijn dat soort zaken precies waarom Donderhof bijzonder is. Tirza Houben, manager Publieke Waarde, groeide zelf op de Donderberg op. Haar Antilliaanse moeder woont er nog steeds. “Donderhof sluit aan op heel veel wensen die deze wijk had”, zegt ze. “Er waren te weinig kleinere woningen voor jongeren die op zichzelf gaan wonen en in de wijk willen blijven, maar ook voor senioren die kleiner willen wonen. En er was behoefte aan een plek waar mensen met zorg dicht bij hun eigen omgeving kunnen blijven.”
De 16 sociale huurappartementen op de eerste en tweede verdieping zijn daarom nadrukkelijk onderdeel van het geheel. Ze zijn compact, betaalbaar en bedoeld voor mensen die graag op de Donderberg willen blijven. Bewoners uit de wijk kregen de eerste kans, omdat Donderhof juist is ontwikkeld voor de behoefte die daar werd gezien.
Tirza vindt het belangrijk dat de Donderberg niet alleen wordt bekeken door de bril van problemen. “Als je bewoners vraagt wat zij van hun wijk vinden, hoor je vaak iets heel anders. Voor veel mensen is dit gewoon thuis. Ze vinden het fijn dat het een superdiverse wijk is, met een sterke gemeenschapszin en betrokken bewoners.”
Juist daarom past Donderhof hier. Als warm, duurzaam en kleurrijk gebouw. Als plek waar professionele zorg samengaat met herkenning. En als thuis waar ouderen niet hoeven te kiezen tussen goede zorg en de wereld die zij kennen.
“Donderhof is er voor iedereen”, besluit Tülay. “Voor iedereen die zorg nodig heeft en zich hier thuisvoelt.”
