De lokale overheden spelen daarbij een belangrijke rol door een adequate uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH-taken). Als deze VTH-taken niet goed worden uitgevoerd, kan dat grote invloed hebben op de veiligheid en gezondheid van de leefomgeving.
De Provincie houdt onder andere toezicht op de naleving van de zogeheten wettelijke procescriteria (beleidscyclus VTH) door gemeenten en het waterschap. Daarnaast kan de Provincie thema- of verdiepingsonderzoeken uitvoeren. Dit kan uitgevoerd worden naast het systematisch toezicht of, afhankelijk van het onderwerp en de omvang daarvan, in plaats van systematisch toezicht. Het onderzoek moet passen in de planning en bij voorkeur actueel zijn.
Verzamelen en beoordelen van informatie over de taakuitvoering
Gemeenten en waterschappen moeten volgens de Omgevingswet altijd een actuele uitvoerings- en handhavingsstrategie (beleidsplan) VTH hebben en jaarlijks een uitvoeringsprogramma VTH en een evaluatieverslag VTH vaststellen. De Provincie controleert jaarlijks of deze documenten tijdig bestuurlijk worden vastgesteld en of de inhoud voldoet aan de wettelijke eisen. Dit is het systematisch toezicht. De informatie die wordt opgevraagd en beoordeeld bij een thema- of verdiepingsonderzoek hangt af van het onderwerp en de onderzoeksvragen.
Contact tussen toezichthouder en toezichtontvanger
De Provincie doet meer dan controleren alléén. Er is periodiek overleg met gemeenten en het waterschap over actuele lopende zaken en toekomstige zaken met mogelijkheden tot verbetering. Ook deelt de Provincie goede voorbeelden en organiseert ze jaarlijks een of meerdere dialoogtafels. Door deze aanpak van ‘dialoog’ en ‘lerend toezicht’ stimuleert de Provincie kennisdeling en samenwerking tussen de lokale overheden onderling.