Historie
Begin jaren ’90 is een handvol bevers op eigen kracht vanuit de Eifel naar Nederland gekomen. Daarnaast zijn er enkele tientallen bevers uit Oost-Duitsland in Limburg uitgezet, met een vergunning van het Ministerie van (destijds) Landbouw, Natuur en Visserij. Inmiddels is de Limburgse beverbevolking uitgegroeid tot tussen de drie- en vierduizend dieren.
Gedeputeerde Faassen: “Je kunt als bestuurder blijkbaar ook wakker liggen van het feit dat het góed gaat met de natuur. Dat had ik niet gedacht. Het is serieus linke soep af en toe. Dijkbewakers in het noorden van het land omschrijven de beversituatie in Limburg zelfs als een spookbeeld. Ik denk dat niemand hier dat weet. We hebben veel bevers hier bij ons en ze graven en knagen als een gek. Begrijp me niet verkeerd: ik vind het een prachtig beest. Een geboren waterbeheerder. Hij hoort helemaal bij de ruige rand van Nederland waarin we hier leven. Maar hij doet z’n werk nu te vaak op de verkeerde plekken en niemand heeft hem aan een touwtje.”
Beverbeheer is niet eenvoudig
Limburg kent een aantal bevergebieden. Daar zijn bevers het best op hun plek. Limburg heeft op dit moment nog geen lijst met vastgestelde risicolocaties, waar bevers niet bij in de buurt mogen komen. Daar wordt op dit moment door het Waterschap Limburg en de Provincie Limburg nog over gesproken. Op risicolocaties zou in de toekomst sprake kunnen zijn van zogenaamde ‘nulvestiging’: geen bevers. Daar moeten aparte vergunningen voor worden aangevraagd en verleend.
“Het water staat ons helaas aan de lippen”, zegt Arnold Jansen, lid van het dagelijks bestuur van Waterschap Limburg. “Elke dag worstelen wij met het beverdossier. Maar we blijven uitgaan van een positieve afloop. En daarvoor hechten we belang aan onze samenwerking met de Provincie Limburg. Zij maken het beleid. We hopen dat de uitkomsten van de onderzoeken bijdragen aan meer bewustwording en actie en zullen uiteraard de Provincie gevraagd voorzien van onze cijfers, ervaringen en ideeën. Maar dat er vanuit ons bezien iets moet gebeuren, dat mag duidelijk zijn.”
Doden is altijd een laatste stap
Het gaat in Limburg zó goed met de bever dat hij in Limburg steeds vaker gedood moet worden. In 2019 ging het nog om slechts 19 gedode bevers, vanaf 2022 om meer dan 100 per jaar en in 2024 zelfs om 180. In de natuur vinden ‘nieuwe’ bevers steeds minder eenvoudig ruimte omdat er al andere bevers leven. Hierdoor wijken jonge bevers uit naar landbouwgebied of steden. Daar is er sneller sprake van schade en mag er sneller worden ingegrepen. Het doden van een bever is aan veel regels gebonden: dit mag alleen met een vergunning en wanneer vaststaat dat er nog altijd voldoende bevers in Limburg leven.
Gedeputeerde Faassen: “Wat mij betreft moeten we het durven hebben over een maximum aantal Limburgse bevers. Niet omdat het aantal nú omlaag moet, maar omdat het onze plicht is om te bespreken wat we uiteindelijk maatschappelijk aankunnen. Toen er hier nog weinig bevers waren, hoopten we dat het er meer zouden worden. Dat is gelukt. Nu het er veel zijn, hopen we dat onze tunnels, sporen, huizen en woonwijken niet de dupe zijn. We moeten minimaal 500 bevers hebben voor een gunstige staat van instandhouding. Na de komst van die eerste paar bevers is het nooit gegaan over hoeveel we er eigenlijk willen hebben hier. Het is nu zoveel jaren later toch echt eens tijd voor helderheid hierover. We willen dat natuur én fysieke infrastructuur allebei voldoende ruimte hebben in Limburg.”
Aan de slag voor beter beverbeheer
De komende tijd gaat de Provincie aan de slag met het verbeteren van het Limburgse beverbeheer. Dit gebeurt mede op basis van recente onderzoeksresultaten en de ervaringen van de afgelopen jaren. Er worden gesprekken gevoerd met gemeenten om te achterhalen waar de behoeftes liggen in het beverbeheer. Verder wordt er werk gemaakt van het verbeteren van de registratie van schade. Recent uitgevoerd onderzoek laat namelijk zien dat beverschade op dit moment nog niet door álle betrokken organisaties goed wordt geregistreerd. Naast een ecologische draagkrachtanalyse die de Provincie heeft laten uitvoeren, komt er ook een risicoanalyse. In die analyse moet aandacht zijn voor de maatschappelijke draagkracht voor de bever. Voor heel Limburg moet uiteindelijk inzichtelijk worden op welke plekken preventieve maatregelen het meest urgent zijn.
