In 2010 werd een groot deel van het voormalige ven hersteld. Dit was gericht op het terugbrengen van het oorspronkelijke moeras- en ven landschap met heischrale graslanden. Twee percelen grond konden daarin nog niet worden meegenomen. In 2024 is met subsidie van Provincie Limburg het herstel van het ven in Natura 2000-gebied Maasduinen afgerond. Het gebied werd na 1850 ontwaterd en is deels gebruikt voor landbouw. Daardoor veranderde de natuurlijke waterhuishouding in het gebied. Met het herstel is gewerkt aan meer ruimte voor water in de bodem en aan het ondersteunen van de grondwater- en kwelwerking (het vasthouden en natuurlijk toestromen van grondwater).
Werken met nieuwe techniek
Voor projectleider Dorrie Thomassen, van Het Limburgs Landschap, was de technische uitvoering een bijzonder onderdeel van het project. In het natte terrein is met elektrische graafmachines gewerkt. Het werken met elektrisch materieel is in de natuur een uitdaging, bijvoorbeeld het opladen en wisselen van accu’s. De elektrische graafmachines en vrachtauto’s maken veel minder geluid, veroorzaken minder trillingen en zorgen daardoor voor minder overlast voor de omgeving.
Afgegraven grond is opnieuw gebruikt
De afgegraven grond is eerst naar een depot vervoerd. Later is deze grond gebruikt bij de dijkversterking van het Waterschap in Arcen. De grond uit dit natuurherstel is opnieuw benut op grond van Het Limburgs Landschap voor de waterveiligheid.
Herstel is uitgevoerd met provinciale steun
De herstelmaatregelen zijn uitgevoerd met financiële middelen vanuit Specifieke Uitkering Programma Natuur fase 1. Naast financiële steun heeft de Provincie ook actief meegewerkt om het project te laten aansluiten bij het dijkversterkingsproject in Arcen. Het vrijkomend bodemmateriaal vanuit dit project is ingezet bij de dijkaanleg en dijkverzwaring aan de Maas in Arcen. Hiermee is werk met werk gemaakt en zorgt natuurherstel ook voor een actieve bijdrage bij het hoogwaterveiligheidsproject.
Natuurontwikkeling na herstel
Direct na de werkzaamheden was de oorspronkelijke vorm van het ven weer zichtbaar. Het Straelens Broek is hersteld tot een zwakgebufferd ven: een ven met relatief voedselarm water waarvan de zuurgraad door mineralen wordt getemperd. Door water langer vast te houden en geleidelijke overgangen naar natte en drogere oevers te maken, ontstaat een leefgebied voor bijzondere planten, zoals drijvende waterweegbree en pilvaren, en dieren zoals de dodaars, heikikker en de oostelijke en sierlijke witsnuitlibel.
