Terugkeer van een icoon
Na decennia van afwezigheid duikt de mooie Sachembij (Anthophora aestivalis) weer op langs hellingen met steile leemwanden in Zuid-Limburg. De terugkeer is opmerkelijk. Jarenlang gold deze soort als verdwenen uit Limburg, maar door het herstel van bloemrijke habitats en zorgvuldig beheer is er nu een voorzichtige terugkeer. De zichtbaarheid van de mooie Sachembij biedt hoop voor andere zeldzame of bedreigde insecten. Toch blijkt uit het rapport ook dat het met grofweg de helft van de Limburgse bijen- en zweefvliegensoorten niet goed gaat; zij staan op de Rode Lijst wegens bedreiging of sterke achteruitgang.
Maastricht: Stad van bestuivers
Naast de bekende natuurgebieden blijkt uit het onderzoek dat juist het stedelijk gebied van Maastricht verrassend waardevol is voor bijen. In parken, tuinen en zelfs op oude vestingwerken als de Hoge Fronten worden veel zeldzame en kwetsbare soorten gezien, waaronder verschillende Rode Lijst-soorten. Dit laat zien dat de stad een belangrijk toevluchtsoord vormt binnen Limburg, en onderstreept hoe ons gedeelde landschap, van dorpskern tot buitengebied, samenkomt als leefgebied voor deze onmisbare harde werkers. Zo draagt Maastricht als stad bij aan het imago van Limburg als bolwerk voor bijen en zweefvliegen, en wordt duidelijk dat iedereen, zowel in de stad als op het platteland, een rol kan spelen in hun bescherming.
Waarom zijn bijen en zweefvliegen belangrijk?
Bijen en zweefvliegen bestuiven vele wilde planten en gewassen en zijn dus belangrijk voor de groei van fruit, groenten en bloemen. Ze dragen bij aan de biodiversiteit, het in stand houden van gezonde ecosystemen én ook aan onze economie.
Rol van de Provincie Limburg
Provincie Limburg zet samen met terreinbeheerders, vrijwilligers en kennisinstituten in op onderzoek, monitoring en gerichte beschermingsmaatregelen in leefgebieden waar urgente of unieke soorten voorkomen. Limburg herbergt namelijk veel typische soorten die nergens anders in Nederland leven. Zo zijn er maar liefst 25 bijensoorten die de afgelopen jaren alleen in Limburg zijn aangetroffen, en 17 zweefvliegensoorten die uitsluitend in Limburg leven. De Provincie informeert en ondersteunt terreinbeheerders waar urgente soorten zijn vastgesteld. Ook kan de Provincie onderzoek en beschermingsmaatregelen subsidiëren, bijvoorbeeld voor het behoud van leefgebieden of door ecologisch maaibeheer te stimuleren. De samenwerking met vrijwilligers, terreinbeheerders en kenniscentra als EIS is daarbij van groot belang.
Vooruitkijken
Naast het beschermen van bestaande populaties en leefgebieden wijst het rapport ook op het belang van kennisopbouw. Ondertussen kunnen ook kleine ingrepen insecten helpen: variatie in het groenbeheer, minder maaien tijdens de bloeiperiode, of het inzaaien van inheemse bloemen mengsels – het draagt allemaal bij.
Meer weten?
Het volledige rapport ‘Bijen en zweefvliegen in Limburg: belangrijke soorten en belangrijke gebieden’ kunt u direct bekijken of downloaden via de website van kenniscentrum EIS. Het document is ook op te vragen bij Provincie Limburg via telefoonnummer +31 43 389 99 99 (tijdens kantooruren) of per e-mail: [email protected].
