Wie vanaf een afstand naar een natuurbrand kijkt, ziet de rook vaak goed. Eenmaal tussen de bomen kan die rookpluim uit het zicht verdwijnen. “Dan wordt het lastiger om te bepalen waar je precies moet zijn”, zegt Roy Simons, coördinerend senior bij cluster Plattelandsontwikkeling van de Provincie Limburg. “Met FireWatch kunnen we de locatie nauwkeuriger bepalen en beelden en kaartinformatie meegeven aan de brandweer.”
Beide kanten van de grens
FireWatch startte in 2024 in Duitsland als pilotproject. Acht camera’s brengen daar nu ongeveer 4.000 vierkante kilometer bos in beeld. In Limburg komen drie camera’s die rechtstreeks worden gekoppeld aan het Duitse controlecentrum in Wesel.
Julian Mauerhof, Hoofd Bosbeheer bij Landesbetrieb Wald und Holz Nordrhein-Westfalen: “De natuurgebieden lopen door en vuur trekt zich niets van een grens aan. Door camera’s aan beide kanten te combineren, kunnen we verdachte situaties nauwkeuriger lokaliseren en sneller handelen bij brand.”
Verdachte meldingen
De camera’s kunnen 360 graden rondkijken tot wel veertig kilometer ver en maken voortdurend beelden. AI-software vergelijkt die beelden en signaleert veranderingen. Dat hoeft geen brand te zijn; ook stof achter een tractor, bewegende bomen of uitstoot van industrie kunnen een melding veroorzaken. “Daarom spreken we bewust over verdachte meldingen”, zegt Julian. “Medewerkers in het controlecentrum beoordelen elke melding. Als daar aanleiding voor is, geven zij beelden en locatiegegevens door aan de meldkamer. De brandweer bepaalt vervolgens wat er aan de hand is en welke inzet nodig is.”
In 2025 en 2026 registreerde FireWatch 152 verdachte meldingen. In 14 gevallen was de brand al bekend, bij 29 meldingen was dat niet duidelijk en zes meldingen bleken geen brand. Bij 103 meldingen kwam geen terugkoppeling van de brandweer.
“Het is daarom nog te vroeg om te zeggen hoeveel natuurbranden dankzij FireWatch eerder zijn ontdekt”, zegt Julian. “We werken aan de terugkoppeling vanuit de brandweer om de resultaten beter te beoordelen en het systeem verder te verbeteren. Wat we wel zeker weten, is dat de nauwkeurige locatiebepaling de brandweer helpt.”
Natuurbrandrisico verandert
“Natuurbranden helemaal voorkomen kunnen we helaas niet”, aldus Roy. “In deze omgeving hebben we te maken met droge gronden en relatief veel naaldbomen. Door klimaatverandering neemt het risico toe en zien we dat het natuurbrandseizoen steeds eerder begint. Inmiddels kunnen de natuurgebieden in maart of april al erg droog zijn. FireWatch is één onderdeel van de aanpak. We werken daarnaast aan de inrichting en bereikbaarheid van natuurgebieden. Tot slot blijft voorlichting belangrijk, omdat de meeste natuurbranden door menselijk handelen ontstaan.”
Verschillende systemen
Grensoverschrijdende samenwerking brengt ook praktische vragen met zich mee. In Limburg is er één meldkamer, terwijl Noordrijn-Westfalen er 52 heeft. Ook gebruiken Nederland en Duitsland verschillende coördinatenstelsels. Roy: “Je zou denken: we plaatsen drie camera’s en sluiten ze aan. Maar daar zit veel meer achter. Hoe wisselen we gegevens uit en hoe zorgen we dat kaarten en meldkamers op elkaar aansluiten? Dat vraagt veel afstemming.” Limburg profiteert daarbij van de ervaring die Duitsland al met FireWatch heeft. Andersom kijkt Duitsland naar de manier waarop in Limburg natuurbeheerders, veiligheidsregio’s en andere partijen samenwerken. “Wat ons bindt is ons gezamenlijke doel: de natuur beschermen”, besluit Julian.
De Limburgse camera’s worden de komende maanden geplaatst. Het doel is dat het systeem voor het volgende natuurbrandseizoen operationeel is.
