Burgerwetenschap in de klas
GLOBE Nederland brengt ‘burgerwetenschap’ het klaslokaal in; scholieren helpen wetenschappers door data te verzamelen. Willie Kerkhof, senior projectleider en scholencoördinator bij GLOBE Nederland vertelt: “Binnen ons project Scholieren meten luchtkwaliteit doen leerlingen zelf onderzoek naar fijnstof en stikstofdioxide. Een van de onderdelen is de Snuffelfiets, waarbij ze met een sensor op hun fiets data over fijnstof en stikstofdioxide verzamelen in hun eigen buurt. De directe feedback van de sensoren zorgt voor meer bewustwording van het belang van schone lucht, zowel bij jongeren als bij hun ouders. De meetgegevens worden gedeeld met het RIVM en het KNMI en dragen daarmee bij aan wetenschappelijk onderzoek.”
Luchtkwaliteit verbeteren
Voor de Provincie Limburg sluit de samenwerking met GLOBE Nederland aan bij de doelen van het Schone Lucht Akkoord, waarin overheden samenwerken aan een betere luchtkwaliteit. Xavier Maurer, beleidsmedewerker Gezonde Leefomgeving bij de Provincie: “GLOBE helpt ons om provinciaal beleid concreet te maken voor een nieuwe generatie. Luchtverontreiniging zie of ruik je vaak niet, terwijl het grote gevolgen kan hebben voor je gezondheid. Juist daarom is bewustwording zo belangrijk. Leerlingen krijgen hier inzicht in en denken mee over oplossingen.” De Provincie Limburg ondersteunt gemeenten bij deelname aan het programma, onder meer via financiering. Inmiddels doen vijf Limburgse gemeenten en zeven scholen mee, en er is ruimte voor uitbreiding.
GLOBE helpt ons om provinciaal beleid concreet te maken voor een nieuwe generatie
Onderwijs als vertrekpunt
Kerkhof vervolgt: “Naast dat er data verzameld wordt voor beleidsvorming, vinden wij het bij GLOBE belangrijk dat er geleerd wordt. Ons vertrekpunt is daarom het onderwijs. We sluiten aan bij actuele leerdoelen op het gebied van burgerschap, onderzoeksvaardigheden en digitale geletterdheid. Maar ook aardrijkskunde en maatschappijleer komen erin terug. Scholen gaan aan de slag met een kant-en-klaar pakket. GLOBE begeleidt en is beschikbaar voor vragen en gastlessen.”
Door zelf onderzoek te doen ontdekken leerlingen dat hun eigen gedrag invloed heeft. Tegelijkertijd leren ze dat luchtkwaliteit een complex vraagstuk is: één meting vertelt nooit het hele verhaal. Aan het eind van het onderzoeksproject presenteren leerlingen hun resultaten aan wethouders, beleidsmedewerkers of gedeputeerden. “Zo ervaren ze dat ze een onderwerp dat dicht bij hen staat, kunnen agenderen bij de gemeente. We horen terug dat jongeren het fijn vinden om gezien en gehoord te worden.”
Oproep
Maurer besluit: “Het werk van de overheid is vaak op de achtergrond en abstract. Dit programma biedt een laagdrempelige manier om met inwoners in gesprek te gaan over een complex onderwerp. Wij hopen dat meer Limburgse gemeenten zich aansluiten, zodat we nog meer jongeren bereiken. Uiteindelijk maken we een gezonde leefomgeving met z’n allen.”
Meer informatie over het programma is te vinden op de website van GLOBE Nederland.
