Zonder aanmelding of indicatie
Op maandag en woensdag loop je binnen tussen tien en half vier. Zonder aanmelding en zonder indicatie. Sommige mensen zijn er al vroeg. Anderen schuiven later aan. Er is koffie of thee, tijd en vooral rust. “Alles kan, alles mag en niets moet”, vertelt Maud van Lochem. Ze is op maandag coördinator van het Odensehuis en de rest van de week coördinator community care bij Sevagram. Haar collega Lilian Frusch is op woensdag coördinator en werkt verder als mantelzorgconsulent bij Steunpunt Mantelzorg Zuid. En ze kunnen altijd bouwen op de vrijwilligers die er rondlopen.
Eerste Odensehuis in Limburg
De Odensehuizen danken hun naam aan de Deense stad Odense waar in 2001 het eerste huis geopend werd. Het Odensehuis in Valkenburg is het eerste in Limburg. Het initiatief ontstond vanuit een persoonlijke behoefte. Een inwoner uit Valkenburg zocht deze plek toen zijn vrouw een bijzondere vorm van dementie kreeg. Hij ging op zoek naar wat je overdag kunt doen, maar ontdekte dat er voor mensen met dit ziektebeeld geen aanbod is. Er is wel dagbesteding voor mensen met dementie, maar dan is de ziekte al vergevorderd. Hij vond Odensehuizen in andere delen van Nederland, maar niet in Limburg. Na het overlijden van zijn vrouw kwam het idee in beweging om zo’n huis in het zuiden te beginnen. Een plek waar je als mantelzorger terechtkunt samen met je partner, maar ook alleen. Op 1 oktober 2025 gingen de deuren open. En hij is nu ambassadeur van het Odensehuis Valkenburg.
Focus op eigen regie en welzijn
Het Odensehuis is een warme ontmoetingsplek waar de focus ligt op eigen regie en welzijn. “Hier hoeft niets perfect te zijn”, vertelt Maud. “Als iemand iets zegt dat niet helemaal klopt, is dat geen probleem. Niemand corrigeert. Het gaat om het verhaal en het gevoel. Bezoekers krijgen de vrijheid om te doen wat bij hen past.” Het Odensehuis in de Polfermolen is bewust zo ingericht dat dementie niet vooropstaat, maar de mens. Hier kun je gewoon jezelf zijn.
De mens zien, niet zijn ziekte
Nieuwe bezoekers worden uitgenodigd voor een laagdrempelig intakegesprek om rustig kennis te maken. En vooral te bespreken wat hun wensen en verwachtingen zijn. Wie bent u? Wat doet u graag? Wat geeft u plezier? “Het allerbelangrijkste is dat mensen zich gezien en veilig voelen”, vertelt Maud. “Ik probeer vooral te benadrukken dat ze nog steeds meedoen in de maatschappij. We kijken niet naar de ziekte, maar naar de mens daarachter.”
Wat zijn zoal de activiteiten?
Er is geen vast dagprogramma. Geen lijstje met activiteiten. De dag verloopt zoals de mensen dat willen. Ze kunnen bijvoorbeeld spelletjes doen, kleuren, schilderen, knutselen of gewoon koffiedrinken en praten. Op maandagmiddag kunnen de bezoekers kiezen om mee te doen aan de beweegactiviteit van een beweegagoog van Bureau 9. Laagdrempelig en spelenderwijs. Aan tafel, passend bij wat iemand kan. Denk aan Beweegbingo. Op woensdagmiddag is er stoelyoga of klinkt er muziek in het huis. “Dat is bewust, want muziek verbindt”, vertelt Maud. “Woorden verdwijnen soms, maar liedjes blijven. Bekende melodieën halen herinneringen op.”
Mantelzorgers zijn ook welkom
Ook mantelzorgers zijn dus welkom in het Odensehuis en kunnen deelnemen of ondersteunen met activiteiten. “Mantelzorgers zijn vaak overbelast en daarom organiseert Lilian eens per maand op woensdag een bijeenkomst. Dit doet ze vanuit haar rol als mantelzorgconsulent bij Steunpunt Mantelzorg Zuid. De mantelzorgers delen ervaringen, stellen vragen, kunnen hun verhaal kwijt en ze vinden er een luisterend oor. Als het nodig is, kan Lilian kijken voor passende begeleiding of ondersteuning.”
De band met bezoekers geeft voldoening
Vrijwilligers zijn onmisbaar in het Odensehuis. Zonder hen bestaat deze plek niet. “We zijn altijd op zoek naar meer vrijwilligers”, vertelt Maud. “Op dit moment hebben we er zeven. Stuk voor stuk mensen met affiniteit met de doelgroep. We kunnen echt op hen bouwen. Ze zorgen voor rust, veiligheid en warmte, maken persoonlijk contact en zien wie iemand is. Wat hen drijft is de band met de bezoekers en de voldoening die ze krijgen.” Het mooiste is dat mensen aan het eind van de dag zeggen dat ze het fijn hebben gehad. “Daar doen we het voor.”
Wens om verder te groeien
“Dementie raakt helaas steeds meer mensen. Valkenburg is naar verhouding één van de meest vergrijsde gemeenten van Nederland. En dat zien we ook terug in het toenemende aantal mensen met dementie”, vertelt Maud. “Onze wens is dan ook om in de toekomst meer dagen open te zijn. Door onze bekendheid verder te vergroten, hopen we dat steeds meer mensen de weg naar het Odensehuis weten te vinden en gebruikmaken van dit mooie initiatief.”
Het gevoel blijft: je doet ertoe
Aan het einde van de middag gaat iedereen weer naar huis. Met iets meer rust in het hoofd. Omdat er gelachen is of omdat er écht geluisterd werd. Of omdat even niets hoefde. Het gevoel blijft hangen dat je ertoe doet. En precies dát maakt het Odensehuis zo’n waardevolle en onmisbare plek.
Maatschappelijke organisaties in Limburg
Als Provincie Limburg staan we voor een open samenleving waarin iedereen meedoet en meetelt. Waar mogelijk leveren wij een bijdrage aan de emancipatie en participatie van kwetsbare groepen. De maatschappelijke organisaties spelen hierin een grote rol. Daarom investeren we in partnerschap met maatschappelijke organisaties en zetten we extra in op de publieke waardering van deze organisaties. Lees meer hierover op onze pagina Maatschappelijke organisaties.
