Een deelnemer en een vrijwilliger? Zo kijken Jantina en Mekki allang niet meer naar elkaar. Vraag Mekki wat Jantina inmiddels voor haar betekent en ze antwoordt: “Ze is eigenlijk oma van mijn kinderen geworden.” Jantina op haar beurt noemt de gezellige rijtjeswoning van Mekki en haar gezin in Heugemerveld haar “tweede thuis”.
En dan te bedenken dat ze elkaar een paar jaar geleden nog niet kenden.
De twee kwamen met elkaar in contact via Humanitas. Jantina zocht iemand om af en toe mee te praten of iets mee te ondernemen; Mekki wilde als vrijwilliger iets voor een ander betekenen. Dat een kennismaking en een kop thee uiteindelijk zouden leiden tot deze hechte band, was niet te voorzien.
Van de Jordaan naar Veldwezelt
Wie Jantina spreekt, merkt snel dat haar leven zich niet in een paar zinnen laat samenvatten. De rasechte Amsterdamse, geboren aan de Brouwersgracht in de Jordaan, woont inmiddels vlak over de grens bij Maastricht. In Veldwezelt om precies te zijn, in de Belgische gemeente Lanaken.
Ze woont er bij haar dochter, maar wel grotendeels op zichzelf. Ze heeft haar eigen woonruimte, slaapkamer, badkamer en keuken. “Ik heb een heel leuk huisje”, zegt ze. Op het Belgische platteland voelt de Amsterdamse zich thuis.
Vier jaar geleden overleed haar man, in coronatijd. “En dan ben je plots alleen”, zegt Jantina daarover. Ze maakt die constatering zonder er een groot drama van te maken. Het onmiskenbare verdriet moet je tussen de regels door lezen. Dat past bij haar. Ook het woord ‘eenzaamheid’ neemt ze niet te gemakkelijk in de mond.
‘Eenzaamheid is een groot woord’
“Ik vind eenzaamheid een groot woord. Want wat is eenzaamheid?”
Jantina kan naar eigen zeggen erg goed alleen zijn. En helemaal stil is het bij haar bepaald niet. Ze heeft vier honden en twee katten en nog wat geiten, kippen en konijnen om zich heen. Maar dieren kunnen niet praten. En goed alleen kunnen zijn, betekent niet dat je nooit behoefte hebt aan menselijk contact.
Ze is eigenlijk oma van mijn kinderen geworden
“Er zijn af en toe wel eens momenten dat je denkt: gadverdamme”, zegt ze. Momenten waarop ze behoefte heeft aan een praatje of iemand met wie ze iets kan ondernemen.
Of het overlijden van haar man de directe aanleiding was om meer contact te zoeken? Dat hoor je Jantina zelf niet expliciet zeggen. Wel veranderde haar leven nadat hij wegviel.
Via Humanitas had Jantina al eerder geprobeerd nieuwe contacten te leggen. Niet iedere kennismaking bleek een goede match. Daar is ze nuchter over. “Het moet natuurlijk wel klikken.” En met Mekki klikte het vrijwel meteen.
Wekelijkse bezoekjes
Inmiddels stapt Jantina één, soms twee keer per week in haar Dacia om koers te zetten richting Maastricht. Mekki heeft zelf geen auto. Willen ze ergens naartoe of heeft Mekki vervoer nodig? Dan haalt Jantina haar vaak op. Soms gaan ze met de kinderen naar de speeltuin of dierentuin. Andere keren doen ze eigenlijk niets bijzonders.
Ook Mekki vond iets
Mekki kwam ruim twintig jaar geleden vanuit Ethiopië naar Nederland. Vóór haar twee dochters werden geboren, werkte de inmiddels alleenstaande moeder in de zorg. Daarna bleef ze, zoals zoveel kersverse moeders, thuis.
“Op een gegeven moment verveelde ik me een beetje”, vertelt ze. Ze wilde weer iets omhanden hebben, maar wel iets dat te combineren was met haar gezinsleven. Zo kwam ze bij Humanitas terecht.
Het moet natuurlijk wel klikken
Het laagdrempelige sprak haar aan. Als vrijwilliger bezoekt ze mensen, gaat ze met iemand wandelen of biedt ze simpelweg een luisterend oor. De invulling verschilt per persoon. Mekki heeft via Humanitas meerdere contacten en weet daardoor ook dat niet iedere koppelpoging tot een match leidt. Met Jantina klikte het wél.
Mekki heeft haar hele familie achtergelaten in Ethiopië. Jantina raakte ondertussen meer en meer betrokken bij haar gezin. Op een gegeven moment stelde Mekki haar daarom een bijzondere vraag: of ze oma wilde zijn voor haar kinderen. Aan ervaring als oma ontbreekt het Jantina trouwens niet: ze heeft zelf twee kleinkinderen en is onlangs zelfs overgrootoma geworden.
‘Ze is een belangrijk stukje in mijn leven’
Hoeveel er door Mekki in Jantina’s leven veranderd is? “Het leven is er leuker op geworden. Ze is een belangrijk stukje van mijn leven. En dat neemt niemand mij meer af.”
Dat blijkt vooral op momenten waarop normaal gesproken familie bij elkaar komt. Jantina vierde afgelopen kerst mee met Mekki en haar kinderen en is betrokken bij familiegelegenheden. Over de kinderen spreekt ze zonder aarzelen als haar kleinkinderen.
En ook als de officiële aanleiding voor hun contact ooit zou wegvallen, verandert dat niets meer aan hun band. “Als ik bij Humanitas zou stoppen, blijf ik gewoon met Jantina omgaan”, zegt Mekki.
Vrijwilliger worden? ‘Gewoon doen!’
Dat is voor Mekki ook het mooie van dit vrijwilligerswerk. Je begint eraan met het idee dat jij iets voor iemand anders kunt betekenen, maar daarmee is het verhaal volgens haar niet compleet. “Je krijgt er veel voor terug.”
“Ik zou zeggen: gewoon doen”, roept ze mensen op die overwegen vrijwilliger te worden. “Je betekent iets voor iemand, maar zij betekenen ook iets voor jou. Het werkt twee kanten op.”
Je krijgt er veel voor terug
Ook Jantina zou iemand die behoefte heeft aan meer contact aanraden om die eerste stap te zetten. Ze weet dat er een drempel kan zijn. En ze weet inmiddels ook dat niet iedere kennismaking automatisch klikt.
Maar soms gebeurt er iets wat geen organisatie vooraf kan regelen.
Jantina zocht iemand voor een praatje en wat meer gezelschap. Mekki zocht vrijwilligerswerk dat bij haar dagelijkse leven paste. Nu rijdt Jantina wekelijks van Veldwezelt naar Heugemerveld, vieren ze samen kerst en noemen Mekki’s kinderen een 81-jarige rasechte Amsterdamse hun oma.
Een maatje? Dat stadium zijn ze inmiddels wel voorbij.
Humanitas en de Provincie Limburg
Humanitas is een van de maatschappelijke organisaties die financieel worden ondersteund door de Provincie Limburg. Deze organisaties dragen bij aan een samenleving waarin mensen kunnen meedoen, elkaar ontmoeten en naar elkaar omkijken. Met Vriendschappelijk Contact brengt Humanitas mensen die behoefte hebben aan meer sociaal contact in verbinding met vrijwilligers.
Tijdens de Week tegen Eenzaamheid wordt landelijk extra aandacht gevraagd voor eenzaamheid en het belang van betekenisvol contact.
