Woonmonitor 2021


De Limburgse Woonmonitor van 2021 is gereed. In de jaarlijkse Woonmonitor staan feiten over de Limburgse woningmarkt. De Woonmonitor is opgesteld door de Provincie Limburg, mede dankzij de inbreng van gemeenten via de Plancapaciteitsmonitor.

U kunt de rapportage en het bijlagenboek downloaden onder het kopje 'Woonmonitor 2021' op de pagina Woononderzoek.

Conclusie en samenvatting

De nieuwe Woonmonitor geeft een scherp en actueel beeld van de Limburgse woningmarkt. Duidelijk is dat in onze provincie nog steeds vooral sprake is van een kwalitatieve woonopgave. De Woonmonitor bevestigt dat we de juiste woningen nodig hebben, die op de juiste plek staan en op het juiste moment beschikbaar komen. De ingezette lijn van de Limburgse Agenda Wonen 2020-2023 'Versnellen, versterken en doorzetten' is dus terecht. Het blijft belangrijk om voorrang te geven aan plannen voor woningen die dringend nodig zijn. Dat zijn woningen voor senioren, starters, internationale werknemers, spoedzoekers en woningen in de sociale en middeldure huur. Ook blijft het belangrijk om voorrang te geven aan het toekomstbestendig maken van de bestaande woningen.

De hoofdpunten van de nieuwe Woonmonitor zijn:

Demografie

De Limburgse bevolking is in 2020 met ruim 1.000 personen gedaald en telde op 1-1-2021 bijna 1.116.000 inwoners. De laatste 10 jaar daalt het aantal inwoners met 700 personen per jaar (-0,6%). In 2020 is sprake geweest van oversterfte en een lagere buitenlandse immigratie, mede door corona. De binnenlandse migratie is juist gestegen. Deze trend is al 5 jaar bezig en wordt mogelijk versterkt door het thuiswerken en studeren vanwege de coronapandemie.

Op peildatum 1-1-2021 waren er ongeveer 533.500 Limburgse huishoudens. Dit is een toename ten opzichte van 2020 van ongeveer 1.200 huishoudens (+0,2 %). Deze groei is lager dan het jaargemiddelde over de afgelopen 10 jaar, dat bijna 2.600 per jaar was.

De demografische realisatiecijfers van 2020 zijn verwerkt bij het opstellen van de nieuwe regionale bevolkings- en huishoudensprognoses (Progneff 2021). Op basis van de lagere buitenlandse immigratie en de oversterfte door corona zijn de prognoses voor de korte/middellange termijn naar beneden bijgesteld. Maar voor de langere termijn liggen de prognoses hoger dan de prognoses van vorig jaar.

Opgave voor aantal woningen

Op basis van de huishoudensprognoses wordt vooralsnog uitgegaan van een extra woningbehoefte van bijna 9.000 tot zo'n 11.000 extra woningen in ongeveer 10 jaar tijd. Dit heeft te maken met het groeiende aantal 1- en 2-persoonshuishoudens. Na die 10 jaar wordt een daling van de woningbehoefte verwacht. Aanvullend zijn 3.000 extra standaard woningen nodig voor de internationale werknemers die langer dan 6 maanden blijven. In de afgelopen 5 jaar zijn in Limburg per saldo gemiddeld 2.350 woningen per jaar gerealiseerd. Kijkend naar Limburg als geheel is de opgave voor het aantal woningen dus te overzien.

Dat neemt niet weg dat de woonopgave op lokaal niveau of in specifieke woonsegmenten aanzienlijk kan zijn. Ook is duidelijk dat de situaties in Afghanistan, Libanon, Wit-Rusland en Turkije gevolgen zullen hebben voor de toekomstige taakstelling voor de huisvesting van statushouders. In 2020 zijn in Limburg meer dan 700 statushouders gehuisvest. Hiermee is afgelopen jaar 90% van de taakstelling van het Rijk gerealiseerd.

Kwalitatieve woonopgave

Er zijn (volgens de voorliggende regionale woningbehoefteonderzoeken) tot circa 2030 ruim 40.000 woningen nodig voor specifieke doelen en doelgroepen, zoals woonconcepten voor ouderen en speciale doelgroepen, middenhuur en sociale huur. Ook is er behoefte aan meer verschillende soorten van huisvesting, op daarbij passende locaties, ook voor tijdelijke bewoning. Dit betekent niet dat er zomaar 40.000 woningen extra gerealiseerd moeten worden. Naast het tekort aan geschikte woningen is er namelijk in 2030 naar verwachting ook een overschot van bijna 40.000 woningen die (nog) niet passen bij de toekomstige woonbehoefte. Het toekomst- en levensloopbestendig maken van bestaande woningen ligt dus meer voor de hand.

Regionale woonopgave

De woningmarkt in Limburg is anders dan de landelijke woningmarkt, maar ook binnen Limburg zijn er grote verschillen. Het Limburg-brede beeld wordt sterk bepaald door de regio Zuid-Limburg, omdat daar de meeste woningen liggen (55%). Maar lokaal zijn er grote verschillen. Dat vraagt om maatwerk per gemeente en daarbinnen maatwerk per wijk, buurt of locatie. Vanuit de Limburg-brede en regionale woonopgave bezien is het belangrijk om steeds goed regionaal te blijven samenwerken. Binnen woningmarktgebieden, waar de meeste verhuisbewegingen plaatsvinden, kunnen de tekorten aan een specifiek woonsegment in de ene gemeente worden opgevangen door de overschotten in de andere gemeente. En andersom.

Totaal aantal woningen

Het totaal aantal woningen in Limburg is in 2020 gegroeid met ruim 3.400 woningen (+0,7%). Dit is een duidelijke versnelling ten opzichte van de woningvoorraad-ontwikkeling in eerdere jaren. Ook is deze toename veel meer dan de toename van het aantal huishoudens (+1.200). We kunnen spreken van een inhaalslag. Van de 4.200 woningen die in 2020 zijn gebouwd, zijn bijna 250 nieuwe koopwoningen geschikt voor starters en bijna 950 woningen geschikt voor senioren of ouderenzorg. In het betaalbare segment zijn 1.550 sociale huurwoningen of betaalbare koopwoningen gerealiseerd. Ook zijn 90 tijdelijke woningen gerealiseerd.

Capaciteit in woningbouwplannen

Het saldo van geplande toevoegingen en onttrekkingen in Limburg bedraagt 23.400 woningen (4,5% van de totale woningvoorraad, per 31-12-2020). Ten opzichte van vorig jaar is de capaciteit in woningbouwplannen afgenomen met ongeveer 550 woningen. Er zijn dus meer woningen gerealiseerd dan dat er plannen voor nieuwe woningen bij zijn gekomen.

Van de bijna 27.300 geplande toevoegingen zijn er ruim 13.800 niet terug te draaien. Van alle geplande toevoegingen zijn naar verwachting meer dan 600 koopwoningen geschikt voor starters, en bijna 5.200 woningen geschikt voor senioren of ouderenzorg. Ruim 6.300 woningen vallen in het segment midden- en sociale huur en er liggen plannen voor meer dan 100 tijdelijke woningen.

Corona

De gevolgen en effecten van corona zijn nog steeds onvoorspelbaar. Cijfers en feiten die ontwikkelingsrichtingen kunnen onderbouwen zijn er nog niet. En effecten van een (economische) crisis op de woningmarkt komen altijd met vertraging. Voor nu wijzen de beschikbare cijfers niet op acute negatieve gevolgen voor de woningmarkt. De prijsontwikkeling van bestaande koopwoningen blijft in ieder geval nog steeds op een (historisch) hoog niveau liggen. De lage hypotheekrente en de gemiddelde besteedbare inkomens spelen daarbij een hoofdrol.