Zorg voor water bij klimaatverandering


Het klimaat verandert, en dat is op veel gebieden merkbaar. Wateroverlast of -tekort is vooral van invloed op de landbouw, de drinkwatervoorziening, de stedelijke leefomgeving, de industrie en de natuur.

Klimaatadaptatie: naar een klimaatbestendig watersysteem

De wisselende hoeveelheid water als gevolg van veranderingen in het klimaat leidt steeds vaker tot problemen. Om ons te beschermen tegen overstromingen en zoetwatertekort is het nationale Deltaprogramma gestart met verschillende activiteiten.

Het doel ervan is:

  • Nederland nu en in de toekomst beschermen tegen overstromingen
  • zorgen voor voldoende zoetwater
  • de inrichting van het land klimaatbestendig maken.

De Provincie Limburg werkt daarom aan:

  • versteviging Rivieren - Maasvallei
  • bescherming zoetwatervoorziening
  • een deltaplan Hoge zandgronden
  • zorg voor voldoende water
  • ruimtelijke aanpassingen
  • beperken regionale wateroverlast.

Versteviging Rivieren - Maasvallei

Om dijken te verbeteren en overstromingen te voorkomen heeft de Provincie het plan Regionaal voorstel voor de Maas ontwikkeld. Samen met gemeenten, waterschappen, Rijkswaterstaat en belangenorganisaties. Daarbij is rekeningen gehouden met leefbaarheid, landschap, natuur en cultuurhistorie. De minister heeft dit plan goedgekeurd en er 100 miljoen euro voor beschikbaar gesteld.

Bescherming zoetwatervoorziening

Wat kunnen we verwachten? Meer perioden van droogte en minder regen in de zomer. Het zoutgehalte in de bodem kan op sommige plaatsen toenemen en de grondwaterstand kan dalen. Het Zoetwater zorgt voor voldoende zoetwater en drinkwater voorzieningen. In sommige delen van Limburg is beperkte aanvoer van water mogelijk via de Maas. Voor de hoge zandgronden zijn andere oplossingen nodig. We kunnen die gebieden anders inrichten en maatregelen nemen zoals zuinig omgaan met water, voorraadvorming en aanvoerroutes maken. Dit staat in het Deltaplan hoge zandgronden.

Deltaplan Hoge zandgronden

Het Deltaplan Hoge zandgronden is een uitwerking van het deelprogramma Zoetwatervoorziening voor de regio’s Zuid en Oost. Hierin staan duidelijke afspraken over verantwoordelijkheden, financiën en planning tussen regionale overheden en het Rijk.

In het werkprogramma ‘Wel goed water geven’ van dit Deltaplan Hoge zandgronden voor de regio Zuid staan maatregelen voor de periode 2016-2021. De Provincie heeft hiervoor € 32 mln. beschikbaar gesteld.

Zorg voor voldoende water

Wat moeten we doen om in geval van nood die plaatsen waar het water het meest nodig is van water te voorzien? Hiervoor hebben we in het Maasstroomgebied een voorkeursstrategie voor de waterbeschikbaarheid ontwikkeld, samen met de Provincie Noord-Brabant, Rijkswaterstaat, waterschap, drinkwaterbedrijven, terreinbeheerders en de landbouw.

In geval van nood pakken we het als volgt aan:

  • We gaan water besparen en vasthouden in de hoge zandgronden, door water langer vast te houden in de bodem en het oppervlaktewater. Daarmee kunnen deze hoger gelegen gebieden een tijd vooruit. Gebruikers vragen we mee te helpen door zuiniger met water om te gaan en vernieuwingen door te voeren.
  • We gaan de extra aanvoer van water beperken in de gebieden die nu ook al water vanuit het hoofdwatersysteem ontvangen: door de bestaande aanvoer te verbeteren en de hoeveelheid water van de Noordervaart te vergroten. Op middellange en lange termijn kan in enkele gevallen een beperkte extra wateraanvoer vanuit het hoofdwatersysteem worden geregeld.
  • We zullen de watertekorten moeten accepteren en ons aanpassen. Als de klimaatverandering doorzet zijn perioden van droogte niet te voorkomen. Gebruikers kunnen dan aanpassingen en innovaties doorvoeren of schade door watertekorten accepteren.

Ruimtelijke aanpassingen

In het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie is aandacht voor de aanpassingen die nodig zijn op lokaal en regionaal niveau. Alle gemeenten gaan voor 2020 in hun eigen regio een stresstest uitvoeren, samen in met de provincies, de waterschappen en het rijk. Zo zien we wat kwetsbaar wordt bij extreem weer. Dan kunnen we daarvoor de juiste maatregelen voor nemen. Bij alle toekomstige plannen over de ruimte in ons land zullen we voortaan ook rekening houden met de gevolgen van klimaatverandering.

Beperken regionale wateroverlast

In het Provinciale Waterplan Limburg hebben wij normen voor regionale wateroverlast vastgelegd op basis van de referentienormen (werknormen) uit het Nationaal Bestuursakkoord Water. Wilt u weten wat die normen zijn voor uw gebied? De actuele normeringskaart is in de provinciale omgevingsverordening (2014) opgenomen.

De normen gelden uitsluitend voor de regionale wateren; dit zijn de wateren die in beheer zijn bij het waterschap Limburg en op haar legger zijn aangegeven. Ze gelden dus niet voor de Maas en de grote kanalen, waarvoor in de Waterwet normen zijn vastgelegd.