Herstel verdroogde natuur


Door daling van het grondwater en verslechtering van de grondwaterkwaliteit is de bijzondere ecologische waarde achteruit gegaan van natuurgebieden die afhankelijk zijn van grondwater. De Provincie Limburg geeft voorrang aan het herstellen van 48 natuurgebieden, de zogenaamde natte natuurparels.

Deze natte natuurparels omvatten samen zo’n zestig procent van de natuurgebieden die we willen met prioriteit willen herstellen. Een deel behoort tot Natura 2000, dit is het Europese netwerk van beschermde natuurgebieden.

Gevolgen voor betrokkenen

Verdroging en de slechte waterkwaliteit hangen samen met te lage grondwaterstanden, verminderde kwelstromen en de toestroom van vervuild grond- en oppervlakte water uit de omgeving.

De oorzaken liggen veelal in omliggend gebied. Tegengaan van verdroging en verbetering van de waterkwaliteit in een natuurgebied beïnvloeden daarom ook de waterhuishouding in het gebied eromheen. Dit kan gevolgen hebben voor agrariërs en bedrijven.

Bij het herstel van de natte natuurparels gaan we uit van de doelstellingen in het Provinciaal Natuurbeheerplan en Natura 2000 (de zogenaamde ‘ecologische streefbeelden’). Voor elk gebied is het Optimale Grond- en Oppervlaktewater Regime (OGOR) bepaald. Dit is voor de natuur de optimale situatie. Daar is een maatschappelijk gewenste situatie van afgeleid. Daarbij hebben we rekening gehouden met de belangen van alle betrokkenen. Dit noemen we het Gewenste Grond- en Oppervlaktewater Regime (GGOR).

Mogelijke maatregelen

Het waterschap heeft voor elk gebied op basis van het GGOR bepaald naar welk grondwaterpeil we streven. En welke herstelmaatregelen daarvoor nodig zijn. Het kan gaan om:

  • technische maatregelen: stuwbeheer, peilgestuurd draineren, herinrichten van beken en overige watergangen, maaiveldophoging
  • financiële maatregelen: schadevergoedingen, nadeelcompensatie
  • verandering van grondgebruik: we kunnen agrarisch natuur- en landschapsbeheer stimuleren, we kunnen stimuleren dat agrariërs zorgen voor een fraaier landschap en betere ecologie (groenblauwe diensten), en we kunnen nieuwe natuurzones aanwijzen
  • aanpak van bronnen van grondwaterverontreiniging.

Deze maatregelen staan beschreven de GGOR-rapporten en maken ook onderdeel uit van de beheerplannen Natura 2000 en de gebiedsanalyses voor het Programma Aanpak Stikstof (PAS).

Monitoring

De Provincie Limburg monitort de waterkwaliteit en het grondwaterpeil in de natte natuurparels. Ook volgen we het herstel van de natuur in deze gebieden. De resultaten staan in de Trendanalyse OGOR-meetnet 2000-2012.

Betrokken partijen

  • Provincie Limburg, Cluster Natuur en Water, gedeputeerde Daan Prevoo (SP).
  • Waterschap Limburg
  • Staatsbosbeheer
  • Stichting Het Limburgs Landschap
  • Vereniging Natuurmonumenten