Friedesse Molen


In het opvallend vlakke landschap van het kerkdorpje Neer in Midden-Limburg ligt de Friedesse Molen. Een waardevol kleinood uit de achttiende eeuw dat bijna onopvallend aan de oever van de meanderende Neerbeek staat. Klein maar fijn. Vroeger was het een waardevolle ontmoetingsplek in de omgeving, een plaats waar de dorpsbewoners elkaar troffen en de laatste nieuwtjes uitwisselden. Die maatschappelijke functie wil de Stichting Friedesse Molen er opnieuw aan geven. Daarom zetten tientallen vrijwilligers uit de omgeving zich met hart en ziel in voor het herstel van deze schilderachtige en beeldbepalende watermolen.

14e eeuw

Aan uitleg geen gebrek. Wie om de molen heen wandelt vindt allerhande bordjes die het rijke verhaal vertellen van de plek. De eerste resten van een voorloper van de molen stammen, volgens de verklarende teksten, al uit de 14e eeuw. Toen was de molen hoogstwaarschijnlijk geheel van hout. Het huidige gebouw en het nabijgelegen molenaarshuis staan er sinds 1717 en zijn geheel van steen. Na lange tijd leeg te hebben gestaan, komt de molen eind jaren tachtig in bezit van de Duitser Paul Bodo Köchl. Hij kocht de molen als kunstatelier voor zijn vrouw en was van plan hem eigenhandig op te knappen. Dat bleek een te zware kluif voor hem en in 1999 gaf hij de molen in erfpacht aan de Stichting Friedesse Molen. Deze stichting en haar vrijwilligers ontfermen zich sindsdien met buitengewone bezieling over het pittoreske gebouwtje.


Stuw

Peter van der Horst is voorzitter van de Stichting Friedesse Molen en stond aan de wieg van de restauratie. ‘Een project van de lange adem,’ geeft Van der Horst toe. ‘We zijn begonnen met de stuw. Die werd in de jaren zestig afgebroken omdat het regenwater zo snel mogelijk naar de Maas moest vloeien. Dat beleid is intussen veranderd en nu moet het water juist zo lang mogelijk vastgehouden worden.’ De stuw, die het water uit de Neerbeek richting het molenrad leidde, was volgens Van der Horst essentieel om de oude molen in zijn oude grandeur terug te geven. ‘Alleen op die manier konden we de molen weer echt laten draaien.’ Binnen vijf jaar stond de stuw er weer. Een flinke prestatie, weet Van der Horst, die mede mogelijk werd gemaakt door de overweldigende steun die de stichting ontving. ‘We hebben geld gekregen van de gemeente Leudal, van Monumentenzorg en zelfs vanuit de Europese Unie. Met name de Provincie Limburg heeft ons bijzonder gesteund in onze ambities.’ De stichting kan daarnaast rekenen op gulle gevers uit Neer en omstreken die de molen eveneens een warm hart toedragen en de passie van Peter van der Horst delen.

Ontmoeting

Waarom juist de Friedesse molen behouden moet blijven, kan Van der Horst haarfijn uitleggen. ‘Ooit waren er vijf watermolens in Neer. Maar juist deze lag middenin het centrum en was daarom een ontmoetingsplek waar mensen kwamen om een praatje met elkaar te maken.’ Die maatschappelijke functie wil Van der Horst terugbrengen. ‘Daarom zijn we in de zomer iedere zondag geopend. Er komen veel toeristen, ook uit Duitsland, die kunnen dan ook de molen in werking zien.’ Het animo van de Oosterburen is volgens Van der Horst te danken aan de samenwerking tussen de gemeente Leudal en de gemeente Wegberg, net over de Duitse grens. De beide gemeenten slaan de handen ineen om zich gezamenlijk in te zetten voor het behoud van karakteristieke watermolens in het gebied. Dat werpt zijn vruchten af. ‘Er zijn fietsroutes aangelegd waardoor we in de zomermaanden ongekend veel bezoekers ontvangen. Je merkt dat de molen echt een trekpleister voor de streek is.’

Spil

Na een lange tijd van leegstand en verval is in 2017 ook de nabijgelegen molenaarswoning gerestaureerd. De molen, de molenaarswoning en omliggend molenlandschap vormen nu weer harmonieus geheel. In de zomer van 2018 in het molenaarswoonhuis een horecagelegenheid met terras en wordt de molencomplex volgens Van der Horst nog meer een spil in de omgeving. ‘We organiseren hier ook exposities van plaatselijke kunstenaars en laten zien hoe het werk van een molenaar eruitzag.’ In de omgeving is de Friedesse Molen bekend, zegt de voorzitter trots. ‘De molen wordt vaak als uithangbord gebruikt door de gemeente. DSM heeft de molen zelfs op haar kerstkaart gebruikt.’

De renovatie van de Friedesse Molen en van de molenaarswoning in Neer is ondersteund door de Provincie Limburg. De komende tijd belicht de Provincie Limburg enkele beeldbepalende Limburgse monumenten en de mensen die zich inzetten voor deze waardevolle schakels naar de geschiedenis.

Het erfgoed in Limburg vertelt het verhaal van onze provincie. De talloze kerken, kloosters, hoeves, molens en kastelen hebben door de geschiedenis heen altijd een belangrijke rol gespeeld in het leven van mensen. De Provincie Limburg ziet het als een van haar belangrijkste taken om deze monumenten voor de toekomst te behouden. Daarom heeft verantwoordelijk gedeputeerde Hubert Mackus een subsidieregeling in het leven geroepen voor monumenten die acuut gerestaureerd moeten worden. De restauratieregeling en de bijbehorende voorwaarden zijn te vinden via de website van de Provincie Limburg.