Passen & deugen

23 maart 2020

“Waarom de meeste mensen deugen’ zo heette de voorstelling die voor vanavond geprogrammeerd stond in het Theater aan het Vrijthof. Maar zoals alle voorstellingen in alle Limburgse theaters kan deze niet doorgaan vanwege Corona. Bijzonder spijtig voor al die theatermakers, die nu in plaats van met hart en ziel op de planken te staan, zich nu zorgen maken over hun bestaan.  Hopelijk herstelt de sector zich tijdig, want cultuur en creativiteit is iets waar we altijd nood aan blijven houden. Zeker in en na tijden van crisis.

Maar vanavond zou dus Rutger Bregman optreden met een theatercollege over ‘de meeste mensen deugen’. Het stond aangekondigd als een avond over een radicaal idee, omdat we in het nieuws juist zo vaak worden geconfronteerd met ‘het slechte’ in de mens. Maar de geplande spreker van vanavond had dus genoeg bewijzen uit de geschiedenis vergaard om stellig te kunnen beweren dat mensen vooral geneigd zijn naar ‘het goede’. Ik geef hem graag gelijk, omdat ik juist nu – in deze vreemde tijd – zo ongelooflijk veel initiatieven zie opborrelen die getuigen van naastenliefde, solidariteit en samenwerking. Van mensen – Limburgers – die dus dubbel en dwars deugen.

Waarbij u mij wellicht meteen wilt wijzen op de mensen die afgelopen weekend wel heel dichtbij elkaar verkeerden in ‘bouwmarkten, milieuparken en natuurgebieden’; dat u deze geen  ‘mensen die deugen’ kunt noemen. Toch wil ik daar niet helemaal in meegaan. Nee, natuurlijk deugt het niet als mensen de nu ‘echt noodzakelijke gezondheidsmaatregelen’ negeren, maar dat maakt hen niet meteen tot ‘niet-deugende’  mensen. Laat ons ook oppassen dat het respecteren van sociale onthouding niet doorslaat in te grote sociale controle; dat we elkaar té streng de maat gaan nemen.

Ik kan me namelijk ook heel goed voorstellen dat er nu in heel wat huizen wordt opgeruimd en dat het dan de macht der gewoonte is, om die troep meteen weg te brengen. Om dan misschien wel een beetje verbaasd vast te stellen dat je niet de enige bent. Net zoals die mensen die nu dachten de verveling te lijf te gaan om dan eindelijk maar eens dat wandje te verven of te behangen. En net zoals een frisse neus willen halen, nog nooit eerder in ons leven ‘slecht’ is geweest. Ofwel: laten we in de geest van dat radicale idee dat vanavond in het theater geprogrammeerd stond, mensen voor één keer dat voordeel van de twijfel gunnen. Dat het mensen waren die uit gewoonte handelden, en niet uit ‘slechtheid’.  Maar zich nu wel écht moeten gaan beseffen dat ongewone tijden vragen om nieuwe gewoontes.

Nieuwe gewoontes die je overigens verbazend snel kunt aanleren. Zo ben ik inmiddels zeer gewoon dat ik elke dag als ik het Gouvernement betreed mijn handen ontsmet met alcohol en dat ook weer doe bij vertrek. Best bizar voor een deelnemer aan ‘Ik Pas!” waarin je belooft 40 dagen lang geen alcohol te gebruiken. Maar het zal best deugen dat deze nu door mijn handen glijdt.

Zorg goed voor elkaar, en daarmee voor uzelf, zoals we in Limburg gewoon zijn.

Theo Bovens, Gouverneur