Lachen?

1 april 2020

Het is 1 april. Grappen zijn nu ongepast, zo hoorde ik vanochtend op L1. Maar is dat zo? Is het in deze tijd echt ongepast om grappen te maken?

Laat ik vooropstellen dat de ‘stunt’ die in Sittard is uitgehaald, voor mij geen grap is. Een hele wijk de stuipen op het lijf jagen met een verzoek op 1 april alle voortuinen, parkeerplaatsen en stoepen obstakelvrij te maken, zodat de straten vanwege het virus ontsmet kunnen worden; is gewoon ‘stom en dom’ . Daar kan echt niemand om lachen. Dat is spotten met leed; dat slaat gewoon nergens op.

Maar die 1-aprilgrap die onderwijzers nu hebben uitgehaald door kinderen te vragen hun huiswerk tegen het raam te plakken, zodat hun juf of meester het even kan komen controleren; dat tovert dan wel een glimlacht op mijn gezicht. Ook omdat ik het zo goed vind dat deze leerkrachten zo hun best doen om de lol erin te houden. Er gaat iets geruststellends van uit. En niet alleen voor de kinderen.

En ik weet niet hoe het me u is, maar juist nu kan ik het niet laten als ik kranten opensla om eerst naar cartoons te kijken als Toos & Henk in de Limburger of Fokke & Sukke in de NRC. Het is toch vaak geniaal hoe deze cartoonisten vooral de omstandigheden waarin wij nu ‘leven en werken’ op de korrel nemen. Een Sukke die een met toiletrollen overladen Fokke vraagt “of hij niet beter eten had kunnen hamsteren, omdat ze dan ook iets te poepen hadden gehad”. Of een Henk die Toos vraagt toch “even de wc-deur dicht te trekken als hij met een klant zit te skypen”. Met zijn allen kunnen we die grinnik-momentjes over de absurditeiten in deze tijden, best wel gebruiken.

Net zoals ik hoor dat mensen helemaal in een deuk liggen om filmpjes die nu gretig worden gedeeld. Zoals dat filmpje waarin een schaterlachende heftruckchauffeur door een ‘tot de nok met toiletpapier gevuld’ magazijn rijdt; en aan zijn collega’s vraagt of mensen bang moeten zijn dat ze straks niets meer hebben om mee af te vegen. Collega’s die daar ook niet serieus onder kunnen blijven. Wie dit filmpje ziet, kan niet anders dan zelf ook in de lach schieten. Al denk ik ook dat het voor een groot deel komt omdat onze emoties nu zo veel meer aan de oppervlakte liggen. Zoals we nu ook sneller volschieten van persoonlijke gebaren; zo werkt ook zo’n bulderlach nog veel aanstekelijker dan normaal.

De vraag van vandaag zou dus eerder moeten zijn: kunnen we juíst nu zonder humor? Zo zagen we binnen Nederland al, dat de eerste moppen vooral uit het eerst en zwaarst getroffen Brabant komen. Daar had men het al snel had over het 3P-dieet tegen Corona: Pizza, Pannenkoeken en Platvis; niet dat het helpt, maar ze passen wel onder een deur … Inmiddels buigen zich ook al twee wetenschappers over deze humor in Coronatijden. Zowel een Amsterdamse communicatiewetenschapper als een Leuvense hoogleraar Sociologie verzamelen nu Coronagrappen uit 25 landen. Om straks een indruk te hebben van de humorvariaties per land en per crisisstadium. Waarbij het mij vooral gerust stelt dat ze zoveel materiaal – zoveel grappen – kunnen verzamelen.

Want die glimlach, die grinnik, die lach, die hebben u en ik nu ook gewoon echt nodig. Om even te ontspannen; de zinnen te verzetten; de spanning te ontladen. En nee, de grappen mogen zeker niet ten koste gaan van hen die het nu zwaar hebben – dat zou pas echt ongepast zijn. Maar als nu de grap, de humor verdwijnt, dan wint Corona. En dat is nou net niet de bedoeling.

Zorg goed voor elkaar, en daarmee voor u zelf, zoals wij in Limburg gewoon zijn.

Theo Bovens, Gouverneur