Haw Pin!

8 april 2020

Hou vol! Dat zei onze minister-president gisteren tijdens zijn wekelijkse persconferentie wel drie keer. Hou vol, of  Haw Pin! zoals ze in Maastricht zeggen, of  Haot Paol, Haw Peen, Haaj Paol elders in Limburg. Overal zie je deze gevleugelde uitdrukking nu terugkomen; het staat op posters, hangt achter de ramen, mensen sluiten er hun facebookberichten mee af, er worden T-shirts mee bedrukt. Een grote overheidsorganisatie in Limburg stuurde zelfs aan alle nu thuiswerkende medewerkers een Haw-Pin-kaart om de moed erin te houden.

De uitdrukking ‘pin hawwe’ komt uit de militaire traditie. De pin was het stuk ijzer dat in een kanon werd geslagen om het wapen onklaar te maken. Als na een belegering de kostbare kanonnen in vijandelijke handen dreigden te komen, was dit de taak van de laatst terugtrekkende militair. Die moest dus pin hawwe tot het laatste moment. Vanzelfsprekend moest deze over enige moed beschikken, want hij moest deze missie volbrengen met de vijand zo goed als in zijn nek. De ‘pinhawwer’ als de laatste man. Geen wonder dat we ‘pin hawwe’, volhouden, associëren met het hebben van moed, kracht en volharding. Volhouden wordt gezien als een prestatie.

Het niet-volhouden wordt als teken van zwakte beschouwd, als een verlies. Hou je het niet vol, dan ben je een loser. Vandaag stop ik met de actie ‘IkPas’, een landelijke campagne die oproept om 40 dagen geen druppel alcohol te nuttigen, te beginnen op Aswoensdag. Als u goed kunt tellen, merkt u nu op dat ik pas na 43 dagen stop. Die 3 dagen extra heb ik moeten toevoegen omdat ik 3 keer, verspreid over 3 dagen, toch een glas heb gedronken. Ik heb dus geen 40 dagen aan een stuk ‘pin gehawwe’, al voel ik mij geen loser, want op die drie momenten was het even te lastig om het te vermijden. Maar toch: een beetje heeft de prestatie in mijn ogen toch aan glans verloren.

Volhouden wordt gemakkelijker als er gewoontes en routines ontstaan. Sommige mensen die nu gedwongen thuis werken, beginnen bijvoorbeeld aan de routine van video-vergaderen te wennen. Ouders beginnen te wennen aan het helpen van hun kroost met digitaal huiswerk. In supermarkten beginnen klanten te wennen aan het enkel betalen met de pinpas en het houden van afstand. Dat type volhouden wordt met de dag makkelijker, dat worden gewoon nieuwe routines. Maar het niet kunnen bezoeken van je ouders, het niet kunnen openen van de winkel, het niet kunnen bouwen aan een auto, het niet kunnen vieren van je verjaardagsfeest. Dat wordt elke dag dat het langer duurt niet gemakkelijker. In tegendeel…

Daarom heb ik grote bewondering voor al die mensen die volhouden met activiteiten, bezigheden en taken, die niet normaal zijn; niet normaal worden; en naar ik hoop nooit normaal mógen worden. Met grote achting kijk ik naar de Limburgers die het in hun beroep, in hun vrijwilligerswerk, in hun taak als mantelzorger, elke keer opnieuw, ook soms met enige angst, volhouden. Mensen die met grote plichtsbetrachting en verantwoordelijkheidsbesef onze samenleving draaiende houden.

Ik zal doorgaan om dagelijks die waardering in deze weblogs te uiten. Ik zal volhouden met het u toewensen dat u volhoudt. Hou vol, haw pin, stay strong, haot paol, haw peen, of in welke taal of dialect u het ook wilt horen. We doen het immers om de meest kwetsbaren te behoeden. En als u het per ongeluk even niet kunt volhouden, wees dan ook weer niet te streng voor uzelf of elkaar. Maar als u niet wilt volhouden, dan bent u in mijn ogen toch echt een loser.

Zorg goed voor elkaar, en daarmee voor uzelf, zoals we in Limburg gewoon zijn.

Theo Bovens, gouverneur