Verkenning toekomst landschapsbeheer Limburg uit de startblokken: we voelen en nemen de verantwoordelijkheid samen

17 december 2021

Limburg heeft een prachtig landschap met unieke landschapselementen. Om deze Limburgse kernkwaliteit voor de toekomst te behouden is een zorgvuldig landschapsbeheer, dat continuïteit kent en efficiënt wordt uitgevoerd, onmisbaar. Na het faillissement en de doorstart van Stichting Instandhouding Kleine Landschapselementen (IKL) is het speelveld in het landschapsbeheer veranderd. Externe organisaties, waaronder de terrein beherende organisaties, hebben de Provincie gevraagd een verkenning uit te voeren naar de toekomst van landschapsbeheer in Limburg.

De verkenningsfase waarin het vraagstuk rondom landschapsbeheer wordt gestructureerd, is inmiddels klaar. Gedeputeerde Staten onderschrijven het brede belang van het landschap in Limburg. Ook onderschrijven ze dat er voor de provincie een rol ligt ten aanzien van het landschapsbeheer en dat dit een aanpak vanuit vele invalshoeken vereist. Daarmee wordt de inrichtingsfase gestart waarin een plan van aanpak en financieringsvoorstel voor het landschapsbeheer wordt uitgewerkt inclusief de functies van het voormalig IKL.

Geert Gabriëls:

In Limburg zijn talloze mensen door IKL aangestuurd, geholpen of opgeleid. Sommigen zitten samen in een snoeibrigade, anderen doen mee aan natuurwerkdagen of maken zich hard voor unieke soorten in ons landschap zoals de geelbuikvuurpad. De kennis en ervaring over het landschap en beheer ervan mogen niet verloren gaan. Ons landschap herbergt unieke kwaliteiten en uniek leven. Het wordt tijd om écht te kiezen voor bescherming van ons landschap met haar kwetsbare waarden. Daar ga ik me samen met alle betrokkenen; van vrijwilligers tot natuurorganisaties, inwoners en andere landschapsgebruikers; voor 100% voor inzetten. Dat is nodig want de trots die we allemaal voelen over ons Limburgse landschap slaat bij sommigen soms ook om in landschapspijn.

Organisatiekracht

De resultaten uit de eerste verkenningsfase zijn omarmd door de externe organisaties* die om de verkenning hebben gevraagd en gestuurd aan Provinciale Staten. Het rapport schetst de rode lijn die naar voren komt uit de ontvangen schriftelijke inbreng en uit vraaggesprekken met een brede groep van stakeholders over het landschapsbeheer.

Het Limburgse Landschap is van iedereen en tegelijk van niemand. Uit de verkenning blijkt dat het juist daarom belangrijk is dat de verantwoordelijkheid voor het beheer van het landschap breed gevoeld en belegd wordt. Er is organisatiekracht nodig zodat beheeractiviteiten gefinancierd en uitgevoerd kunnen worden en er continuïteit voor de toekomst ontstaat. Die organisatiekracht krijgt gestalte langs vier stappen. Enthousiasmeren, ontzorgen, het goede doen en borgen.

Gedeputeerde Geert Gabriëls:

De verkenningsfase heeft laten zien hoe belangrijk het landschap voor Limburg is én hoe betrokken Limburgers zich daarbij voelen. Niet alleen door de verschillende functies van het landschap, maar ook door beleving en verwondering. Met de uitkomsten van de eerste fase gaan we samen met de initiatiefnemers en de vele betrokken vrijwilligers verder met de verkenning hoe het beheer van het landschap ingevuld kan worden en hoe de gaten die gevallen zijn door het faillissement van IKL weer opgevuld kunnen worden.

De vervolgstap is het nader uitwerken van een gedragen voorstel tot het inrichten van het landschapsbeheer (fase 2).

De totale verkenning bestaat uit drie fasen:

  1. Richten (het structureren van het vraagstuk)
  2. Inrichten (komen tot een voorstel voor landschapsbeheer)
  3. Verrichten (uitvoering).

Het rapport met de resultaten van fase 1 leest u hier.

*De organisaties die om de verkenning hebben gevraagd zijn Natuur- en milieufederatie Limburg, Stichting het Limburgs Landschap, Bosgroepen Zuid Nederland, IVN regio Zuid, Vereniging Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Limburgs Particulier Grondbezit, LLTB en Natuurrijk Limburg.