RES Noord- en Midden Limburg zet ook fors in op besparing

Gepubliceerd op 3 juni 2020 (om 15:00)

Eind mei hebben de RES regio Noord- en Midden Limburg en de RES regio Zuid-Limburg de voorlopige concept RES (Regionale Energie Strategie) ingediend bij het Nationale Programma RES op grond waarvan het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een kwalitatieve analyse uit kan voeren. In deze analyse kijkt PBL vanuit een integraal perspectief naar maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak, ruimtegebruik en systeemefficiëntie.
Dit is de eerst stap richting bestuurlijke vaststelling van de concept RES die voor 1 oktober 2020 dient te worden aangeleverd bij het Nationale Programma RES. Een van de vragen die in die fase beantwoordt wordt: halen de 30 regio’s in Nederland totaal de doelstelling van 35 TWh elektriciteitsproductie op land? De RES Noord- en Midden-Limburg heeft ervoor gekozen de voorlopige concept RES met ingang van 3 juni 2020 openbaar te maken via onderstaand persbericht. Voor de RES-Zuid-Limburg geldt dat het bestuurlijk overleg op 25 juni a.s. het voorlopige concept voor besluitvorming aanbiedt aan alle colleges (gemeenten en Provincie). Na vaststelling wordt de RES Zuid-Limburg publiek gemaakt.

De dertig RES-regio’s in Nederland onderzoeken waar duurzame elektriciteit opgewekt kan worden en hoe we stap voor stap van het aardgas af kunnen. Noord- en Midden Limburg heeft bewust gekozen om ook het besparen van energie mee te nemen in haar strategie. Wat niet wordt verbruikt, hoeft ook niet te worden opgewekt.

Zorgen dat we minder energie nodig hebben

Noord- en Midden Limburg wil 25% minder CO2 uitstoten dan in 2015 door energie te besparen én door op daken van woningen en kleine gebouwen zonnepanelen te leggen. “Het isoleren van de gebouwen in onze regio is misschien wel de grootste opgave die we hebben. Alleen al het isoleren van de ruim 230 duizend woningen in onze regio is een hele operatie. Dit vraagt inzet van iedereen”, licht Thijs Kuipers, voorzitter van de stuurgroep RES Noord- en Midden Limburg toe. Isolatie is tegelijkertijd ook een goede investering. Je bespaart energie en isolatie maakt gebouwen geschikt voor duurzame warmteoplossingen zoals een warmtepomp. Om deze klus te klaren komt er vanuit de regio een pakket met maatregelen om inwoners, bedrijven, organisaties en overheden te ondersteunen.

Duurzaam elektriciteit opwekken

De RES-regio’s hebben in het Klimaatakkoord de opdracht gekregen om samen 35 TWh (terawattuur) aan grootschalige duurzame elektriciteit op te wekken. Noord- en Midden Limburg neemt haar verantwoordelijkheid hierin door 1,2 TWh duurzaam op te wekken met grootschalige zon- en windprojecten. Hiermee voorziet de regio voor een groter deel in haar eigen behoefte aan duurzaam opgewekte elektriciteit. Deze ambitie moet in 2030 gerealiseerd zijn en de projecten hiervoor moeten in 2025 vergund zijn. Voor die 1,2 TWh zijn ongeveer 70 windturbines (van 5-6 megawatt) of ongeveer 1.600 hectare (circa 2.000 voetbalvelden) aan zonnepanelen nodig. 11% van die 1,2 TWh wordt nu al opgewekt in de regio en 65% van de ambitie wordt waargemaakt met projecten die al in de planning staan. Zoals veel zonprojecten op grote daken van bedrijven en het 400 hectare grote Energielandgoed Wells Meer in gemeente Bergen waar dit jaar de vergunningaanvraag voor plaatsvindt. Voor de restopgave kijkt de regio eerst naar nog meer zon op grote daken en de rest wordt opgewekt met zon en wind op land. De potentiele gebieden hiervoor worden verder uitgewerkt in de definitieve versie van de RES: de RES 1.0. De precieze projectlocaties worden op lokaal niveau, samen met inwoners, bepaald.

Duurzaam verwarmen

In 2050 moeten we van het aardgas af. Dit doen we in fases. Elke gemeente moet in 2021 een Transitievisie Warmte (TVW) opleveren waarin ze beschrijven hoe ze dit per wijk gaan aanpakken. Uit de eerste regionale analyses blijkt de combinatie van een (hybride)warmtepomp en extra isolatie in de meeste gevallen de beste oplossing om gebouwen duurzaam te verwarmen.

Doorkijk naar 2050

De RES richt zich op 2030, maar Noord- en Midden Limburg kijkt ook alvast vooruit naar 2050 zodat ze kunnen inspelen op ontwikkelingen die ze nu al ziet aankomen. De komende jaren gaan we steeds meer elektrisch rijden en komen er veel warmtepompen bij. De vraag naar elektriciteit groeit dus verder door. Daar houdt de regio in haar plannen nu al rekening mee. Ook gaat de regio aan de slag met ontwikkelingen als waterstof en de opslag van elektriciteit in batterijen.

50% lokaal eigendom

Noord- en Midden Limburg vindt dat inwoners de vruchten moeten plukken van de energietransitie en betrokken moeten worden in de keuzes die hiervoor worden gemaakt. Inwoners moeten vroeg in het proces worden betrokken en hun ideeën en wensen mee kunnen geven. Noord- en Midden Limburg heeft het streven gesteld dat minimaal 50% van de grootschalige energieprojecten in de regio lokaal eigendom moet zijn. Dit betekent dat inwoners de kans moeten krijgen om voor minimaal de helft eigenaar te worden, bijvoorbeeld via een energiecoöperatie. Hierdoor komen de opbrengsten van de energieprojecten terecht bij de inwoners. In Limburg zijn al veel goede voorbeelden zoals Burgerwindpark Ospeldijk en Windpark Neer.

Maatschappelijke focus

De voorlopige concept RES is gepubliceerd op de website van het NPRES (Nationaal Programma Regionale Energie Strategie). Deze is vastgesteld door de verantwoordelijke bestuurders van de gemeenten, de provincie, het waterschap en Enexis. Uiterlijk 1 oktober 2020 dient Noord- en Midden Limburg de definitieve concept RES in bij het Rijk die dan ook is vastgesteld door alle colleges, Gedeputeerde Staten en het dagelijks bestuur van Waterschap Limburg. De concept RES is nog een plan op hoofdlijnen. Tot 1 juli 2021 hebben de regio’s de tijd om de concept RES uit te werken tot de RES 1.0. De focus voor de RES 1.0 ligt op het maatschappelijke draagvlak. Het betrekken van verschillende belanghebbenden, zoals maatschappelijke partners, het bedrijfsleven en inwoners, staat hierin centraal. “De energietransitie is meer dan een technische oplossing voor ons klimaatvraagstuk. Iedere inwoner en organisatie, in de breedste zin van het woord, moet op zijn eigen manier mee kunnen doen. Zo wordt een duurzamere manier van leven echt onderdeel van de samenleving”, licht Kuipers toe.

link naar concept RES Noord- en Midden Limburg