Bijzonderheden Statenvergadering 27-5-2019 onder meer over (in)formatie en verkiezingen Eerste Kamer

27 mei 2019

Belangrijkste onderwerpen waren de actualiteiten rondom de (in)formatie en de verkiezingen Eerste Kamer. Mondelinge vragen werden gesteld over de actualiteit rondom de lachgasemissie Chemelot.

Insprekers naar aanleiding van Statenvoorstel Wijzigingsverordening Omgevingsverordening Limburg 2014, paragraaf 2.14 Houden van geiten

Er werd door 3 personen gebruik gemaakt van het inspreekrecht. Ingesproken werd namens het artsennetwerk Gezondheid, Natuur en Milieu, namens Q-uestion, Stichting voor mensen met Q-koorts en namens Kerngroep Leefbaarheid Altweerterheide. Zij pleitten allen voor een stop op uitbreiding geitenhouderijen. Het debat over het Statenvoorstel vond plaats in beslotenheid.

Mondelinge vragen GroenLinks over lachgasemissie fabriek Chemelot

Door GroenLinks (Rossel) werden mondelinge vragen gesteld naar aanleiding van de actualiteit over de uitstoot van lachgas bij Chemelot die opmerkelijk meer blijkt te zijn dan bekend. GroenLinks vroeg zich af of de Provincie als bevoegd gezag nog wel in control is. De vragen waren vooral gericht op feitelijkheden, de rol van Gedeputeerde Staten, de RUD Zuid-Limburg (Regionale Uitvoeringsdienst) en concrete plannen om de emissie snel ongedaan te maken.
In zijn beantwoording gaf de voor handhaving verantwoordelijk gedeputeerde Geurts aan dat dit incident eerder opgemerkt had moeten worden en vanuit de Provincie en de RUD thans alle aandacht heeft. Er volgde een toelichting op de complexiteit van een gebied als Chemelot.
Aanvullend onderstreepte gedeputeerde Van den Akker dat de verduurzaming van Chemelot een topprioriteit is voor het college van GS.
GS zegde toe, mede ook naar aanleiding van het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid van 2018, in het voorjaar 2020 aan PS een veiligheidsplan aan te bieden.

Brief informateurs met verslag van informatieproces en advies voor formatie

De 11 fracties van het Limburgs Parlement reageerden op de brief van de informateurs met de bevindingen over het tot thans doorlopen traject en het advies om te komen tot een formatietraject op basis van een extraparlementair college van maximaal 7 gedeputeerden.

CDA (mevrouw Werrij-Wetzels) steunde het advies van de informateurs maar wees op de eerder door CDA gestelde voorwaarden. Het CDA ziet dat met dit advies wordt bevorderd dat er samen gekeken kan worden naar wat het Limburgs Parlement bindt in de taak om Limburg mooier, beter en bruisender te maken.

Forum voor Democratie (de heer Burlet) gaf aan begrip te hebben voor het voorliggende advies. FvD stelde een aantal vragen en deed de suggestie om formateurs van buiten aan te stellen. Gevraagd werd naar de invulling van gedeputeerden waarbij FvD aangaf voorstander te zijn van niet-politiek ‘gekleurde’ gedeputeerden.

PVV (de heer Housmans) steunde het advies van de informateurs en riep op tot brede samenwerking zonder dat daarbij partijen worden uitgesloten en zo recht te doen aan de verkiezingsuitslag.

VVD (mevrouw Straus) steunde het advies van de informateurs en noemde het interessant en een optie die enerzijds de politiek dynamischer zal maken en anderzijds ook van de politiek vraagt om verantwoordelijkheden te nemen.

SP (de heer Van Caldenberg) gaf in het betoog aan op zoek te zijn naar de fundamentele inhoudsverschillen en stelde daartoe vragen aan een aantal fracties. SP stelde vraagtekens bij de redenen waarom een sterke stabiele coalitievorming niet lijkt te lukken.

GroenLinks (de heer Baneke) constateerde dat het uitgangspunt om de ‘oude’ coalitie verder uit te bouwen niet is gelukt en noemde het advies verrassend. GroenLinks gaf aan akkoord te kunnen gaan met het advies onder de volgende voorwaarden:

  • een 3e formateur uit PS, waarvoor GroenLinks ook kandideerde;
  • er dient een commissie aangesteld te worden waarin alle fracties vertegenwoordigd worden voor het proces kandidaat-gedeputeerden.

PvdA (de heer Kuntzelaers) gaf aan te staan voor een coalitie over links. Het voorliggende advies verschilt daar voor wat betreft de PvdA zo fundamenteel van dat PvdA hier niet aan wenst deel te nemen. PvdA zet vraagtekens bij de haalbaarheid en stabiliteit van het voorstel.

D66 (mevrouw Jenneskens) noemde het moment en het onderwerp van haar maidenspeech wellicht politiek historisch, gezien het voorliggende advies om democratische vernieuwing. D66 vroeg naar wat een extraparlementair college nu eigenlijk is en betekent. Als kracht van het advies noemde D66 onafhankelijkheid en gezamenlijkheid. D66 steunde de door GroenLinks genoemde voorwaarden maar riep tevens op om proactief de democratische vernieuwing te blijven zoeken.

LOKAAL-LIMBURG (de heer Franssen) gaf aan dat er buiten het voorliggende advies naar mening van de fractie nog niet uitgewerkte varianten liggen en deed een oproep aan de fracties om hierover in gesprek te gaan.

Partij voor de Dieren (mevrouw Plusquin) wees op het politieke landschap dat steeds verder fragmenteert en noemde het tijd voor een nieuwe aanpak. Het voorliggende advies leidt wat de PvdD betreft tot maximaal dualisme, een optimale controlerende taak voor Provinciale Staten en een goed debat. In het betoog riep PvdD op om PS blijvend te betrekken bij het verdere traject rondom programma en selectie gedeputeerden.

50PLUS (mevrouw Fischer-Otten) gaf aan onverkort te blijven staan achter de beschreven ‘Uitgangspunten van de Limburgse coalitie 2019-2023’ en steunde het voorliggende advies te komen tot een extraparlementair college van maximaal 7 gedeputeerden.

Reactie informateurs
Als reactie op de inbreng van de fracties gaf informateur Koopmans aan oprecht positief te zijn over de wijze waarop het traject tot dusver is gelopen en hoe met elkaar de gesprekken en het debat zijn gevoerd.
Er volgde een toelichting op het doorlopen proces en de (on)mogelijke opties waarbij ook werd ingegaan op de vragen vanuit de fracties. Het thans voorliggende advies moet leiden tot een bestuur voor Limburg dat rust op een breed gedragen steun van Provinciale Staten, zowel voor wat betreft bemensing als inhoud.
Informateur Gabriëls deed de oproep om constructief te blijven. Als aanvulling op de inbreng van de PvdD gaf de informateur aan dat met het voorliggende advies ook de positie van de Statenleden wordt versterkt.

Schorsing en tweede termijn
Er volgde een schorsing voor nader fractieoverleg.

Na de schorsing gaf mw. Straus als beoogd formateur aan dat er tijdens de schorsing een handreiking is gedaan richting de fracties GroenLinks en D66: akkoord met een 3e informateur van linkse signatuur onder de voorwaarde dat de partijen dan ook akkoord gaan met beoogd gedeputeerden van welke politieke kleur dan ook.

In de tweede termijn lichtten de fracties hun standpunten nogmaals toe. CDA, FvD, PVV, VVD, Lokaal-Limburg, PvdD en 50PLUS onderschreven hun eerder gegeven steun aan het advies. GroenLinks gaf aan niet te verwachten dat het advies, op basis van de inhoud, een stabiel bestuur oplevert. De aangeboden handreiking werd door GroenLinks niet aangenomen. In het verdere traject zal GroenLinks constructief blijven. Ook de SP gaf aan het advies niet te kunnen steunen omdat de SP dit niet ziet als een goede basis voor de vorming van een nieuw provinciebestuur. PvdA gaf aan de contouren te zien van een ‘knetterrechtse’ coalitie en sprak uit daar geen deel van uit te willen maken en ook geen verdere rol voor de PvdA te zien in het komende traject. D66 onderstreepte graag het extraparlementair college een kans te geven, echter onder de voorwaarden dat onafhankelijkheid en unanimiteit geborgd zijn. Niet de angst voor een rechtse meerderheid maar het niet voldoen aan de genoemde voorwaarden leidt ertoe dat D66 het advies niet kan steunen. Wel blijft D66, evenals GroenLinks, constructief in het verdere traject.

Afrondend concludeerde (in)formateur Koopmans dat het verder te volgen traject wordt gevolgd zoals in de brief geschreven: samen met mevrouw Straus gaat hij vormgeven aan een college en een collegeprogramma.

Eerste Kamerverkiezingen

De 75 leden van de Eerste Kamer worden gekozen door de leden van Provinciale Staten in de verschillende provincies én de leden van de zogenaamde Kiescolleges uit Caribisch Nederland.
De vorm is die van getrapte verkiezingen: de burgers kiezen Provinciale Staten en de leden van Provinciale Staten kiezen op hun beurt de leden van de Eerste Kamer.
De 47 leden van Provinciale Staten van Limburg brachten hun stem als volgt uit:
VVD: 5 stemmen op de kandidaat Jorritsma-Lebbink;
CDA: 9 stemmen, waarvan 7 op de kandidaat Oomen-Ruijten en 2 op de kandidaat Van den Heuvel;
D66: 3 stemmen op de kandidaat Bredenoord;
PVV: 7 stemmen, waarvan 6 op de kandidaat Faber en 1 op de kandidaat Van Hattem;
SP: 4 stemmen op de kandidaat Kox;
PvdA: 3 stemmen op de kandidaat Vos;
GroenLinks: 4 stemmen, op de kandidaten Rosenmöller (1), de Boer (1), Kluit (1), Elbersen(1);
Christenunie: geen stemmen;
Partij voor de Dieren: 2 stemmen op de kandidaat Koffeman;
SGP: geen stemmen;
50PLUS: 1 stem op de kandidaat Van Rooijen;
Onafhankelijke Senaatsfractie: 2 stemmen, op de kandidaten Gerbrandy (1) en Raven (1);
Forum voor Democratie: 7 stemmen op de kandidaat Hermans.

De definitieve uitslag wordt op 31 mei 2019 om 16:00 uur bekend gemaakt door de Kiesraad.

Moties vreemd aan de orde van de dag

Over onderwerpen die niet op de agenda staan kunnen Statenleden moties indienen, de zogenaamde moties vreemd aan de orde van de dag.

  • De motie Baneke c.s. inzake nachtnet in Railagenda Limburg werd aangehouden naar aanleiding van de toezegging vanuit het college om Provinciale Staten eerst nader te informeren. Met deze motie wordt gevraagd samen met Noord-Brabant de autoriteiten in het binnen- en buitenland aan te sporen om aan te sluiten bij een integraal onderzoek naar de wenselijkheid en haalbaarheid van een grensoverschrijdend nachtnet.
  • De motie Straus c.s. inzake gevolgen advies commissie van Rijn voor het Limburgs hoger onderwijs werd Statenbreed gesteund. Met deze motie wordt het college gevraagd het Limburgs hoger onderwijs waar mogelijk te steunen in de lobby richting de minister om de aanbevelingen van de commissie van Rijn niet over te nemen.

De Statenvergadering is (per spreker/per agendapunt) terug te zien.