Via Belgica wijst de weg in Romeins Zuid-Limburg

25 april 2018

Een naam die tot de verbeelding spreekt: Via Belgica. Provincie Limburg en de gemeenten Maastricht, Meerssen, Valkenburg aan de Geul, Voerendaal, Simpelveld, Heerlen, Landgraaf en Kerkrade hebben de handen ineengeslagen om deze oude Romeinse heirbaan beter zichtbaar en beleefbaar te maken. Wie nu de Via Belgica wil beleven, heeft letterlijk zijn verbeelding nodig. De weg zelf is immers niet meer zichtbaar. De Vrienden van Via Belgica maken de betekenis van het verleden zichtbaar in het heden. De eerste resultaten zijn gepresenteerd op woensdag 25 april om 14.00 uur in het Derlon Hotel in Maastricht.

2000 jaar terug in de tijd

De naam Via Belgica is in de twintigste eeuw gegeven aan een 400 kilometer lange oude Romeinse heirbaan, die dwars door Zuid-Limburg liep en de Franse zeekust met het Duitse Rijnland verbond. De weg zelf is niet meer zichtbaar, maar haar betekenis werkt door tot in het heden. De Romeinen stortten in Zuid-Limburg het fundament voor hoe we nu leven. Ze bouwden wegen, gebouwen, dorpen en steden. Brachten wijn en olie. Kippen, druiven en kersen. Een nieuwe religie, militairen én ambtenaren. Ze leerden ons met munten te betalen en op grote schaal granen te telen. Ze startten de urbanisatie en de agro-industrie en introduceerden geschreven taal, slimme technieken en de rechtspraak. Hun invloed is tot op de dag van vandaag tastbaar.

Vrienden van Via Belgica

Dit Romeinse verleden in Zuid-Limburg wordt nu nog beter zichtbaar en beleefbaar dankzij het project ‘Via Belgica, vind jouw weg’. Gedeputeerde Teunissen (Archeologie) licht toe: “Bewoners en ondernemers krijgen nadrukkelijk de gelegenheid om betrokken te raken bij het verhaal en de activiteiten. Ik vind het belangrijk dat inwoners meer weten over het gebied waar ze wonen, zeker met een dergelijk enorm rijke historie. Limburg is immers de archeologierijkste provincie van Nederland.” Het aanbieden van belevingsroutes, fiets- en wandelroutes onder de vlag van ‘Via Belgica’ geeft het hele gebied een extra toeristische aantrekkingskracht. In totaal steken Provincie en gemeenten 300.000 euro in het project. Gedeputeerde Eric Geurts (Toerisme) vult aan: “De toeristische sector krijgt met een aansprekend (archeologisch) verhaal een rijker toeristisch product. Dit zorgt voor een extra kwaliteitsimpuls aan het toerisme in
(Zuid-)Limburg en hopelijk leidt het ertoe dat mensen besluiten langer te verblijven in dit prachtige gebied.”

Niet alleen de provincie en gemeenten slaan de handen ineen. Het project wordt ontwikkeld in samenwerking met de Vrienden van Via Belgica. Dit relatief jonge netwerk (6 maanden oud) van ondernemers, culturele spelers en vrijwilligers kent inmiddels ruim vierhonderd deelnemers. Gezamenlijk wordt een inspirerend aanbod ontwikkeld aan producten, routes en activiteiten. Zo zijn er chefkoks die Romeinse gerechten bereiden, leggen diverse ondernemers Romeinse (kruiden)tuinen aan, worden er vrijwilligers van IVN opgeleid tot Via Belgica gids, laat een lokale touroperator zijn medewerkers omscholen tot Via Belgica chauffeur, is de Romeinse kip geherintroduceerd in Limburg en slaan diverse betrokkenen de handen ineen om een arrangement te ontwikkelen (inclusief overnachting en bagage transfer).

Via Belgica, vind jouw weg

Via Belgica krijgt een volledig vernieuwde website en een unieke navigatie-app. Via www.viabelgica.nl kan de bezoeker zelf zijn route uitstippelen door Romeins Zuid-Limburg op thema’s die hem aanspreken. Het landschap wordt er beschouwd als een openluchtmuseum en de bezoeker kan via nummers op inspirerende wijze verhalen tot zich nemen (via audio, video en tekst) van bijzondere locaties en vindplaatsen. Deze nummers worden vermeld op routepalen (die aansluiten op het nog te ontwikkelen knopenlopensysteem) of locatiebordjes. De app biedt aanvullend hierop een unieke navigatietool en ontsluit de verhalen die middels Augmented Reality tot leven worden gebracht.

Routes

In nauwe samenwerking met betrokken gemeenten, vrijwilligers, het Routepunt, IVN en IKL zijn een tiental Via Belgica routes ontwikkeld, geoptimaliseerd en in kaart gebracht. Niet alleen de volledige Via Belgica-route, van Rimburg tot Maastricht, kan te voet of op de fiets worden beleefd, ook diverse kortere ommetjes leiden de bezoeker langs aansprekende locaties.

Langs de route zijn inmiddels een vijftal Via Belgica meubels geplaatst. De meubels geven extra informatie over de plek en bieden een rustmoment voor de bezoeker zodat er volop genoten kan worden van de omgeving. De bankjes zijn inmiddels al geplaatst in: Meerssen (Romeinse villa), Houthem (park Chateau St. Gerlach), Valkenburg (Romeinse wachttoren), Voerendaal (Romeinse villa), Heerlen (Romeins kwartier). Maastricht en Landgraaf volgen spoedig.

Nationale Romeinenweek

Tijdens de Nationale Romeinenweek wordt de Via Belgica beleefbaar dankzij diverse activiteiten die plaatsvinden van 26 april tot en met 6 mei. Samen met de Vrienden van Via Belgica is een divers programma samengesteld. Ga bijvoorbeeld in gesprek met een Romeinse soldaat tijdens een marskamp in Landgraaf, geniet van Romeinse lekkernijen tijdens een kookworkshop bij Villa de Proosdij in Klimmen, maak je eigen badolie bij het Thermenmuseum in Heerlen of wandel langs Romeinse opgravingen in Maastricht. Kijk voor het complete programma op www.viabelgica.nl en vind jouw weg!