Begrotingsbehandeling 2018 Limburgs Parlement van 3-11-2017

3 november 2017

Het Limburgs Parlement ging na een uitgebreid debat akkoord met een geamendeerde Programmabegroting voor 2018 waarmee een bedrag is gemoeid van € 605 miljoen. Het betreft de 3e begroting voor het laatste volle politieke jaar van de Statenperiode 2015-2019.

Voor aanvang van de vergadering werd kort stilgestaan bij het overlijden op 25 oktober jl. van de heer ing. P. Veugen. De heer Veugen was gedurende 3 Statenperioden (1987-1999) lid van Provinciale Staten. In die periode maakte hij deel uit van de CDA-fractie en later van de fractie AOV (Algemeen Ouderen Verbond).

Begrotingsbehandeling 2018

PVV (Housmans) constateerde dat waar het met de schatkistbewaarder Provincie Limburg voor de wind gaat, dit niet altijd geldt voor (de burgers van) de provincie Limburg. Limburg zit naar mening van de PVV te vaak aan de verkeerde kant van de statistieken.

PVV vroeg om een maximale inzet van het College van Gedeputeerde Staten (GS) tégen de invoering van de door de regering aangekondigde btw-verhoging. Gevraagd werd naar de voortgang in het programma Asbest, die volgens de PVV te traag gaat en geen daadkracht toont. Verder werd aandacht gevraagd voor de ontwikkeling bij MAA (verlenging start/landingsbaan). Het proces herindeling Landgraaf-Heerlen noemde PVV een voorbeeld zoals het niet hoort. Gevraagd werd naar de betrokkenheid van de arbeidsregio’s bij het door GS opgestelde Aanvalsplan Arbeidsmarkt. Mede gezien de recente gebeurtenissen in Blerick werd aandacht gevraagd voor veiligheid in Limburg.

Verantwoordelijk gedeputeerde Koopmans gaf in zijn reactie onder meer aan dat in tegenstelling tot de bewering van de PVV uit recent onderzoek blijkt dat het de Randstad is die bij alle ‘foute’ lijsten bovenaan staat.

Mede naar aanleiding van de beantwoording door GS in de eerste termijn van het debat overwoog PVV in de tweede termijn een motie van treurnis in te dienen om daarmee aan te geven de wijze waarop gedeputeerde Prevoo acteert in het overleg met gemeenten daar waar het convenanten aan gaat te betreuren, omdat hij bij herhaling blijkt geeft geen gevoel te hebben voor het belang van de medeondertekening namens de Provincie . De motie werd niet ingediend.

CDA (Werrij) deed haar beschouwingen aan de hand van een aantal factoren die voor velen van belang zijn om zich gelukkig te voelen: een baan, een passende woning, een fijne leefomgeving, sport en cultuur en een veilig gevoel in de eigen woon- werkomgeving.

Ook het CDA vroeg naar de betrokkenheid van de arbeidsmarktregio’s bij het Aanvalsplan Arbeidsmarkt en in het kader van dit plan om meer aandacht voor de relatie met het bedrijfsleven en kansen voor het MKB. In het kader van de Sociale Agenda noemde ze een aantal initiatieven waaronder 100% Heerlen, Stichting LEFteam Maastricht, Beringe Buiten en riep GS op om dit soort initiatieven te promoten. Aandacht werd gevraagd voor de wringende situatie op de Limburgse woningmarkt, dit ook in relatie met regels in het POL (Provinciaal Omgevingsplan Limburg).

De 3e gewijzigde motie Tegels c.s. ‘(Strafrechtelijke) Handhaving in het buitengebied’ werd met algemene stemmen aangenomen. Doel van deze motie is de taken van de provinciale Groene Brigade te verankeren in het nieuwe Uitvoeringsplan VTH en daarnaast een samenwerkingsverband te stimuleren tussen WBE (Wildbeheereenheden), Natuurmonumenten, Limburgs Landschap, Staatsbosbeheer met gemeenten te komen tot een samenwerking tegen ongewenste activiteiten in het buitengebied.

De 2e gewijzigde motie Titulaer c.s. ‘Politiecapaciteit’ werd door PS aangenomen. Hiermee wordt GS opgeroepen het Rijk te vragen de uitvoering van de structurele herverdeling van de politiecapaciteit in Nederland snel op te pakken en uit te voeren en daarnaast tijdelijk extra opsporingscapaciteit te vragen.

Ook de 2e gewijzigde motie Verhoijsen c.s. ‘Beweging op de woningmarkt’, werd met algemene stemmen aangenomen door Provinciale Staten. GS worden met deze motie opgeroepen opnieuw met de woningmarktregio’s in gesprek te gaan en te inventariseren welke knelpunten binnen de regio’s worden gesignaleerd en dit in kaart te brengen inclusief mogelijke oplossingen/maatregelen.

GroenLinks (Brugman) constateerde dat GS volop in de uitvoering van plannen zitten en dat daarmee duidelijk wordt welke ambities wel en welke ambities niet voldoende uit de verf komen. GroenLinks vroeg aandacht voor achtergebleven keuzes op de thema’s maatschappelijke transitie, natuur en energietransitie. Opgeroepen werd om meer kansen te benutten voor de maakindustrie en voor het oplossen van de problematiek met betrekking tot de intensieve veehouderij. Op het gebied van de energietransitie acht GroenLinks de ambities in Limburg groot, maar de concreet genomen stappen klein. GroenLinks kondigde aan begin 2018 met een Initiatiefvoorstel te komen met ideeën om de energietransitie in Limburg echt tot uitvoering te laten komen.

De 3e gewijzigde motie Brugman c.s. ‘Innovatienetwerk bio-economie’, werd met algemene stemmen aangenomen. GS wordt hiermee gevraagd zich in te zetten op een versterkt innovatienetwerk tussen agrariërs, land- en tuinbouworganisaties en de (chemische) industrie gericht op de ontwikkeling van bio-economie.

De gewijzigde motie Brugman c.s. ‘Extra financiële middelen klimaat en energie’ werd aangenomen. Met deze motie wordt GS onder meer verzocht te bezien of het Aanvalsplan Asbest en Energie nog een juist instrument is om de extra middelen uit het regeerakkoord ook daadwerkelijk aan klimaat/energie te besteden, in hoeverre huidig beleid expliciet gericht is op CO2-reductie om tot klimaatneutraliteit te komen en hierover een voorstel aan PS voor te leggen.

GroenLinks noemde het jammer dat dierenwelzijn geen speerpunt van beleid is en het budget voor natuur fors is ingekrompen. Gevraagd werd wat de consequenties zijn van dit gekorte budget. Een motie ‘grijsgroene natuur’ hiertoe werd aangehouden.

De motie Rossel c.s. ‘Intensivering kinderwelzijn en (kinder)armoede werd aangenomen. Met deze motie wordt GS gevraagd om het restantbedrag ondersteuning transformatie Jeugdzorg van € 1 miljoen eenmalig extra te investeren en hiermee direct kinderarmoede in Limburg te verlichten en hiermee ook het kinderwelzijn te vergroten.

SP (Schaminée) sprak zich positief en trots uit over de voorliggende begroting en ging bij aanvang van zijn beschouwingen in op de resultaten die er tot nu toe zijn bereikt met name op het gebied van werkgelegenheid, gezondheid, armoedebestrijding, asbest en energie, luchtkwaliteit en klimaat en energie.

De SP vroeg om een integrale aanpak voor het nieuwe actieprogramma voor het terugdringen van overlast van verkeer door geluid, trilling en luchtvervuiling.

Vragen werden er gesteld over extra inzet van middelen voor het Brightlandsconcept en het project Onderwijs als schakel.

Ook over de ontwikkelingen rondom externe inhuur vroeg de SP om toelichting.

De 3e gewijzigde motie Schaminée c.s. ‘Heroverweging Limburg Branding’ werd door PS aangenomen, waarmee GS wordt opgeroepen om de Limburg Branding in de huidige vorm te beëindigen en daarvoor in de plaats een integrale communicatie- en brandingstrategie uit te werken en voor te leggen aan Provinciale Staten en hiervoor het huidige jaarlijkse budget van € 1,2 miljoen in te zetten.

50PLUS (Van der Linden) constateerde dat er nog veel uit te voeren valt en riep GS op tot doorwerken. Teleurgesteld was 50PLUS over het feit dat in de begroting geen geld wordt vrijgemaakt voor de gepensioneerde Limburgers die geen indexatie kennen van hun pensioen. 50PLUS wees op de negatieve consequenties hiervan voor de Limburgse economie en riep GS op om waar mogelijk hiervoor aandacht te vragen.

De motie Van der Linden ‘Acties ter bevordering van indexering pensioenen’ werd verworpen.

Een motie inzake duurzaamheidsgebieden’ werd aangehouden. Met betrekking tot het Aanvalsplan Arbeidsmarkt vroeg 50PLUS aandacht om een cliënt volgsysteem.

Evenals andere fracties vroeg 50PLUS om inzet van GS op de aangekondigde btw-verhoging.

Aandacht werd gevraagd voor het onderwerp energie en de mogelijkheden op basis van de IPO-kansenkaart (geothermie en hydro energie). Met betrekking tot het thema duurzaamheid vroeg 50PLUS om ‘omdenken’ en het benutten van kansen, zeker op het gebied van ruimtelijke dynamiek en plattelandsontwikkeling, dit ook in relatie met het POL. 50PLUS sprak zich uit tegen bestuurlijke fusies.

VVD (Van den Akker) constateerde dat het goed gaat met Limburg. Met de voorliggende begroting wenst de VVD door te pakken op met name de thema’s infrastructuur en de arbeidsmarkt. Aandacht en toelichting werd gevraagd voor de verkeersader A2 en de reactivering van de treinverbinding Antwerpen via Hamont, projecten die ook in het regeerakkoord Rutte III staan opgenomen. VVD opperde dat er wellicht een groot infrastructuurplan moet komen voor alle verkeersafwikkeling. Teleurgesteld was de VVD over de ontwikkelingen met betrekking tot de verlenging van start-/landingsbaan MAA.

VVD sprak zich uit tegen een km-heffing voor vrachtwagens en vroeg aandacht voor de overvolle P-plaatsen voor vrachtwagens in Limburg. Tenslotte wees VVD op de achterstand in de uitrol van glasvezel een belangrijke vestigingsfactor voor onder andere bedrijven in Limburg.

Het amendement Van den Akker c.s. ‘Aanvalsplan Arbeidsmarkt’ om voor 2018 en 2019 in totaal € 5 miljoen beschikbaar te stellen voor het aanvalsplan arbeidsmarkt voor banen om de mis match op de arbeidsmarkt verder aan te pakken, werd aangenomen.

Een motie over Risicoreserveringen werd aangehouden in afwachting van een nader overleg hierover.

De motie Kirkels c.s. ‘Leren-lezen-werken’ werd met algemene stemmen aangenomen, waarmee GS onder meer wordt gevraagd om de doelgroep van laaggeletterden met een zo laag mogelijke drempel te benaderen omdat alleen dan een aanpak kans van slagen heeft. Verder wordt GS gevraagd tot verdere inzet te komen van taalambassadeurs, bibliotheken en de provinciale maatschappelijke organisaties.

PvdD (Plusquin) gebruikte de beschouwingen vooral voor het indienen van 5 moties.

De motie Plusquin c.s. ’Innovaties dierenwelzijn en gezondheid ook in POP3 subsidies’ werd niet in stemming gebracht maar overgenomen door GS. Met deze motie werd gevraagd om in de openstelling 2018 POP 3 innovatieve fysieke investeringen voor verbetering van dierenwelzijn/diergezondheid en vermindering van risico voor de volksgezondheid bij de interactie tussen mens en dier, subsidiabel te stellen. (POP3 is het 3e Europese subsidieprogramma voor plattelandsontwikkeling).

De gewijzigde motie Plusquin c.s. ‘Financiële ondersteuning campagne tegen kerncentrale Tihange’ werd niet in stemming gebracht, maar door GS overgenomen. Met deze motie wordt GS gevraagd in gesprek te gaan met het burgercomité Stop Tihange Nederland en Wise om te bezien hoe Limburg haar financiële steun kan verlenen gericht op inzamelingsacties en daarnaast gemeenten op te roepen ook hun financiële steun te verlenen.

De motie Plusquin c.s. ‘Regenboogprovincie’ werd door Provinciale Staten aangenomen. Hiermee wordt GS gevraagd samenwerking te zoeken met relevante organisaties, partners en gemeenten om de sociale acceptatie, veiligheid en gelijke behandeling van lesbische vrouwen, homoseksuelen, biseksuelen, transgenders  en mensen met een intersekseconditie in Limburg te stimuleren en waar nodig hiertoe beleid te formuleren. Ook wordt gevraagd als Provincie aan te sluiten bij andere Regenboogprovincies, dit in de eigen communicatie uit te dragen en daarnaast ook Limburgse gemeenten te motiveren zich aan te sluiten bij het landelijk project Regenboogsteden.

De motie Plusquin ‘Actief respecteren rechterlijk vonnis’ werd verworpen.

De 2e gewijzigde motie Plusquin ‘Stop verdrinkingen in Zuid-Willemsvaart Weert’  werd aangenomen. Deze motie heeft als doel dat de Provincie het voortouw neemt om te komen tot oplossingen voor mens en dier met betrekking tot deze problematiek.

D66 (Vaessen) sprak zich positief uit over de begroting en constateerde dat in het regeerakkoord mooie aanknopingspunten staan met de voorliggende begroting en de door PS vastgestelde beleidskaders. Wat D66 betreft gaat de Provincie Limburg de kansen volop verzilveren. Genoemd werden in dit kader de energietransitie, de lange afstand fietsroutes en de spoorverbinding Antwerpen-Hamont. D66 riep op om de agrofoodsector ruimte te geven om de ontwikkelingen in die sector op het gebied van dierenwelzijn, verduurzaming en innovatie verder in gang te zetten. Aandacht werd gevraagd voor buurtaalonderwijs en er werd opgeroepen om dit onderwerp op de Haagse agenda te houden. D66 signaleerde de steeds snellere digitaliseringsslag op velerlei gebied en de mogelijke consequenties voor de arbeidsmarkt (kansen maar ook zorgen) en diende daartoe een motie in, de motie Vaessen c.s. inzake ‘Integrale verankering digitalisering in Provinciaal beleid’. Deze motie werd met algemene stemmen aangenomen. Hiermee wordt GS onder meer gevraagd bij toekomstig beleid middels een digitaliseringsparagraaf inzicht te geven in de verwachte gevolgen van digitalisering op dit beleidsterrein en de kansen en risico’s die het biedt.

Volkspartij Limburg (van Rey) wees in zijn betoog op de zinvolle analyse van de Griffie op de begroting en vroeg het college om een reactie. GS beloofden hierop zo spoedig mogelijk terug te komen. Volkspartij Limburg was van mening dat het begrotingsdebat totaal overschaduwd werd door het recent gepresenteerde regeerakkoord en noemde het debat mat en rustig. Aandacht werd gevraagd voor de aanpak winkelleegstand en het dossier mijnwaterschade

Het college van GS werd opgeroepen om zich nu actief in te spannen om te komen tot lastenverlichting voor de Limburgse burger, en niet te wachten tot de Statenverkiezingen in maart 2019.

PvdA (Kuntzelaers) startte zijn betoog met de opmerking dat de wereld in de komende 25 jaar meer zal veranderen dan de afgelopen 300 jaar. Ontwikkelingen op het gebied van digitale communicatie, kunstmatige intelligentie en de rekenkracht van computers gaan zorgen voor ongekende verandering. Mede op initiatief van de PvdA is hiertoe inmiddels een Statenwerkgroep Robotisering en Digitalisering aan de slag. Met het oog op de voorspelde wereldwijde bevolkingsgroei stelde de PvdA de voedselproblematiek en de huisvesting aan de orde. Ook PvdA verwees naar de gebeurtenissen in Blerick en vroeg aandacht voor het veiligheidsaspect in de Provincie Limburg en deed de suggestie van een nieuwe ronde van herstructureringen van Limburgse probleemwijken.

Opgeroepen werd om de tarieven van het Openbaar Vervoer de komende jaren niet verder te laten stijgen.

De motie Houben c.s. ‘Effectiever duurzaamheidsbeleid’ werd door Provinciale Staten aangenomen. Deze motie heeft als doel ook als Provincie Limburg het energieconvenant van de 18 Zuid-Limburgse gemeenten te ondertekenen, daarnaast met de gemeenten uit Noord- en Midden-Limburg te zoeken naar een vergelijkbare samenwerking en als Provincie een duidelijke rol op te pakken in het proces van de energietransitie.

Met algemene stemmen werd de motie Kuntzelaers c.s. ‘Lobby tegen btw-verhoging’ aangenomen, met de oproep aan het College van Gedeputeerde Staten om bij kabinet en Tweede Kamer te lobbyen tégen de uitvoering van de btw-verhoging en daarnaast te komen tot een standaard grenseffectentoets.

Aandacht werd gevraagd voor het dossier Asbest en Energie.

Afsluitend vroeg de PvdA om een zinnige terugbetalingsregeling in de kwestie Heemels en daarmee de spoken uit het verleden te laten verdwijnen en het vizier te richten op 2018, het jaar van vooruitgang en toekomst, een positief jaar.

LOKAAL-LIMBURG (Franssen) miste in de begroting 2018 nieuw beleid en gaf, mede naar aanleiding van de analyse van de Griffie op de begroting aan, dat het stuk moeilijk te controleren is op doeltreffendheid en doelmatigheid. LOKAAL-LIMBURG zou graag wat meer ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’ bij het college zien, vertaald naar meer steun voor ouderenzorg, jeugdzorg en hulp in de huishouding. Ook is LOKAAL-LIMBURG voorstander van meer hulp en ondersteuning bij het MKB. Terugkijkend op het traject herindeling Landgraaf-Heerlen vond LOKAAL-LIMBURG dit traject geen goed voorbeeld van democratie. De ambitie van het college op het gebied van duurzaamheid noemde spreker lovenswaardig maar hij vroeg aandacht voor inwoners die wel willen maar geen financiële middelen hebben. Aandacht werd gevraagd voor de dreigende woningleegstand als gevolg van de vele agrarische bedrijfssluitingen op het Limburgse platteland. Moties inzake Betaalde krachten wensbussen en betaalde krachten buurtbussen werden aangehouden in afwachting van het geplande debat hierover in de Statencommissie.

Er volgde een uitgebreide reactie en beantwoording door de leden van Gedeputeerde Staten op de punten en gestelde vragen uit Provinciale Staten waarbij diverse toezeggingen werden gedaan.

Definitieve vaststelling Programmabegroting 2018

De partijen CDA, SP, VVD, D66, PvdA, GroenLinks, 50PLUS, PvdD, Volkspartij Limburg en LOKAAL-LIMBURG stemden voor; PVV stemde tegen, waarmee de geamendeerde Programmabegroting 2018 werd vastgesteld, evenals de Deelbegroting 2018 en de meerjarenbegroting 2019-2021 van Provinciale Staten, Griffie en Zuidelijke Rekenkamer.

Tevens werden vastgesteld de begroting 2018 Fonds Nazorg Stortplaatsen Provincie Limburg en de 2e Afwijkingenrapportage 2017 inclusief de daaruit volgende begrotingswijzigingen.

De Statenvergadering is (per spreker/per agendapunt) terug te zien.