Financiën grote gemeenten onder druk

12 december 2017

De Provincie Limburg ziet dat de grotere gemeenten in Limburg moeite hebben om de begroting 2018 en de meerjarenraming 2019-2021 structureel en reëel in evenwicht te krijgen. Door de gedecentraliseerde taken in het sociaal domein zijn tekorten ontstaan. Met name de grotere gemeenten hebben bij de begroting 2018 daarom opnieuw fors moeten bezuinigen.

Evenwicht

De Provincie concludeert na beoordeling van de begroting 2018 en de meerjarenraming 2019-2021 van de 33 Limburgse gemeenten dat 32 gemeenten hun financiën voldoende in evenwicht hebben. Drie gemeenten; Onderbanken, Nuth en Schinnen, vallen verplicht onder het zware, preventieve toezicht. Dat komt door de plannen om van deze drie gemeenten een nieuwe gemeente te maken (wet Arhi). De begroting en meerjarenraming van Sittard-Geleen laten naar het oordeel van de Provincie alle vier jaar structurele en reële tekorten zien, zodat deze begroting 2018 om die reden onder het zwaardere zogenaamde preventieve toezicht staat. Dat betekent dat de overige 29 gemeenten in aanmerking kunnen komen voor de lichte vorm van toezicht, het repressief toezicht.

Voor het eerst sinds 2010 zijn bij de begroting 2018 en de meerjarenraming 2019-2021 niet alle Limburgse gemeenten erin geslaagd om minimaal één van de vier jaren van de nieuwe begroting en meerjarenraming in structureel en reëel evenwicht te hebben. Dat is de eis uit de Gemeentewet om onder repressief toezicht te kunnen vallen. Met repressief toezicht kan de gemeente de begroting en wijzigingen van die begroting zonder verdere bemoeienis van de Provincie gaan uitvoeren. Bij preventief toezicht moet de Provincie eerst toestemming verlenen.

Sittard-Geleen

De begroting 2018 van Sittard-Geleen is sluitend gemaakt met incidentele dekkingsmaatregelen. Meerjarig is een structureel tekort berekend bij het sociaal domein van afgerond € 4 miljoen. Voor het berekenen van het structureel en reëel evenwicht moeten ook de incidentele baten en lasten worden gecorrigeerd op de saldi van de begroting en meerjarenraming. De gemeente wil haar tekort grotendeels opvangen met de extra middelen die door het Regeerakkoord gaan ontstaan. De Provincie houdt pas rekening met extra middelen uit het Regeerakkoord als deze door het Rijk zijn verwerkt in een circulaire. Vooral bij de kleinere gemeenten waren er bij de begroting 2018 en de meerjarenraming 2019-2021 weinig financiële problemen. Deze gemeenten hebben veelal geen nieuwe bezuinigingen hoeven door te voeren om een sluitende begroting en meerjarenraming op te stellen.

Herindelingsgemeenten

Voor gemeenten, waarvoor een herindeling in voorbereiding is, legt de wet altijd preventief toezicht op. Ook aan de begroting en begrotingswijzigingen moet de Provincie dan goedkeuring verlenen. Vanaf 1 november 2016 geldt dit preventief toezicht voor Onderbanken, Nuth en Schinnen. De Provincie zal zo snel mogelijk een besluit over de goedkeuring van de begrotingen 2018 van de drie gemeenten nemen. Op dit moment is het onderzoek van de begrotingen nog in gang.