Zowel in de zorg als in de directe leefomgeving zien we dat het overnemen van de verantwoordelijkheid door de overheid en diverse instituties ertoe heeft geleid, dat de burgers op afstand zijn komen te staan. Terwijl de maatschappelijke ontwikkeling steeds meer naar grootschalige systemen groeit, zoeken mensen herkenbaarheid en aanspreekbaarheid dichtbij in hun wijk. Vooral waar de bevolking krimpt, wordt de druk op kleinschalige maar integrale (zorg)voorzieningen in de wijk nog groter. Bovendien zijn er bepaalde delen van in het bijzonder de stedelijke gebieden waar burgers bovenmatig worden geconfronteerd met werkloosheid, overlast en criminaliteit. Op basis van samenspraak met de gemeenten en andere stakeholders wil de coalitie een programma ontwikkelen, dat op draagvlak kan rekenen. Het programma beschrijft een gerichte integrale aanpak in wijken en dorpen, om daar waar problemen zich voordoen, samen met alle betrokkenen in een wijk, tot structurele oplossingen te komen.
De leefbaarheid in Limburg is ook gediend met een breed en toegankelijk pakket van mogelijkheden op het gebied van cultuur en sport.
De Provincie Limburg doet in verhouding met andere Provincies veel aan cultuur. De eigenheid van Limburg verdient dat ook.
Sport heeft naast een economische waarde en een bijdrage aan de positieve uitstraling van een regio ook een belangrijke rol in het binden en verbinden van mensen en in het bevorderen van een gezonde leefstijl.
Openbaar vervoer is cruciaal voor leefbaarheid en goede bereikbaarheid van voorzieningen.
Er zijn provinciebreed in totaal 30 subsidieregelingen en 4 afzonderlijke subsidieverordeningen. Het aantal regelingen wordt teruggebracht.
Armoedebeleid hoort niet tot de taken van de Provincie.
1. Zorg
Demografische ontwikkelingen ofwel vergrijzing en ontgroening staan volop in de aandacht. In Limburg gaat dit proces sneller dan in andere delen van het land. Dit heeft voor alle beleidsvelden in de politiek consequenties, maar wat betekent dit nu voor de zorg? Zorg voor mensen in Limburg is ook een zorg voor de Provincie. We constateren op het vlak van gezondheid grote afwijkingen van Limburg ten opzichte van landelijk gemiddelde. Een gezonde Provincie heeft ook een positieve uitstraling op het vestigingsklimaat. De omvang van de beschikbare beroepskrachten in de zorg zal fors dalen. De verzorgers en verplegers, die nodig zijn voor de zorg, kunnen we in de toekomst niet meer “leveren”. Reden genoeg om naast onze beperkte medebewindstaak extra aandacht aan zorg te besteden. Om binnen haar mogelijkheden een antwoord te bieden op deze zaken zal de Provincie de volgende zaken oppakken:
De Provincie zal zich inzetten voor een goede verbinding tussen onderwijs en zorg, samenwerking tussen professionele en informele zorg en activiteiten in de zorg die gericht zijn op innovatie (nieuwe ideeën) en gemeenschapszin.
Hierbij ligt het primaat bij de gemeenten. De Provincie kan stimuleren en tijdelijk faciliteren en bovendien de rijksoverheid op haar verantwoordelijkheid wijzen.
Door aan te sluiten op de lopende initiatieven van de Stuurgroep Zorg in Zuid Limburg verzekeren we ons van meet af aan van voldoende draagvlak. We constateren dat in Zuid Limburg de problematiek in de zorg in relatie met de daling van de bevolkingsomvang op dit moment vol in de aandacht staat.
Ook voor andere delen van de Provincie zoeken we aansluiting bij voorbeeldprojecten (zoals Bösdael, Reuver), die nieuwe oplossingen bieden voor het behouden en versterken van zorgvoorzieningen, dichtbij mensen met een goede kwaliteit.
Nieuwe innovatieve projecten en best practices in de ouderenzorg, wijkverpleegzorg, thuiszorg, beschikbaarheid van huisarts, decentralisatie van bepaalde vormen van ziekenhuiszorg en acties op het terrein van ziektepreventie willen we ondersteunen door middel van een innovatiefonds zorg en leefbaarheid. Projecten dienen op de volgende uitgangspunten gericht te zijn: herstel van bereikbaarheid, van toegankelijkheid en van het menselijk contact en beperking van bureaucratie.
2. Maatschappelijke organisaties
Wij zullen de subsidievoorwaarden bij de regeling voor Maatschappelijke organisaties zodanig afstemmen, dat deze organisaties de van de Provincie ontvangen middelen in lijn met onze uitgangspunten inzetten.
De coalitie wil de maatschappelijke organisaties die het vrijwilligerswerk ondersteunen, versterken ook waar het bereik nu nog tekort schiet. Door de provinciale organisaties te ondersteunen maakt de Provincie het ook mogelijk dat de ondersteuning van het lokale niveau een extra impuls krijgt.
Direct na de start van de nieuwe coalitie zal de Provincie met de maatschappelijke organisaties die nu provinciale subsidie ontvangen, in gesprek gaan om hun beleid te evalueren en hen daarna mee te delen óf en indien ja, op welke manier de Provincie de organisaties zal ondersteunen. Duidelijke communicatie in dit proces is van cruciaal belang. De Provincie zal de organisaties twee jaar voorafgaand aan eventuele afschaffing of vermindering van subsidies op de hoogte stellen, zodat de organisaties voldoende tijd hebben om hun beleid aan te passen.
3. Jeugdzorg
Een bijzondere verantwoordelijkheid draagt de Provincie op het terrein van de jeugdzorg. De provinciale coalitie heeft de ambitie om in goed overleg met cliëntenorganisaties, instellingen en gemeenten een toekomstbestendige en betaalbare Jeugdzorg neer te zetten. Niet afwachten welke keuzes in Den Haag worden gemaakt, maar nu al beginnen met de transitie van minder provinciale tweedelijns zorg naar een betere gemeentelijke eerstelijnszorg.
Het is onze intentie om de jeugd die op zorg is aangewezen, zoveel mogelijk te ontzien en daartoe in de komende periode een tweetal uitdagingen aan te gaan:
- Een goede overgang van deze taak naar de Limburgse gemeenten realiseren, met als doel een efficiënte en effectievere jeugdzorg met minder wachtlijsten, minder bureaucratie en minder overdrachtsmomenten.
- Elke structuurverandering zal met knelpunten gepaard gaan, zeker onder het huidige financiële gesternte. Om de operatie goed te laten verlopen, stellen we incidenteel een bedrag ter beschikking aanvullend op de reguliere middelen die we van rijkswege ontvangen. Deze middelen zullen nadrukkelijk gericht zijn op vernieuwing en verbetering van de (eerstelijns) jeugdzorg en niet ingezet worden om de landelijke bezuinigingen op te vangen. Over de benutting van dit bedrag maken we in de vorm van prestatiecontracten harde afspraken met de huidige en/of andere instellingen.
4. Leefbaarheid
De ruimtelijke ordening heeft een grote invloed op de leefbaarheid in kernen en wijken. In het regeerakkoord wordt toezicht en regie op de ruimtelijke ordening en volkshuisvesting gedecentraliseerd naar de Provincies. Dit gaat samen met het zoeken naar maatregelen om krimpregio’s nieuwe impulsen en ontwikkelingsmogelijkheden te geven. In Midden en Zuid Limburg behoeft en krijgt de herstructurering extra aandacht. De vervangingsopgave als gevolg van de veranderende bevolking- en huishoudensamenstelling krijgt bijzondere aandacht in de bestuurlijke afsprakenkaders op basis waarvan de provinciale woonvisie en regionale woonvisies worden gemaakt. De wooncomponent staat niet op zich, maar wordt nadrukkelijk benaderd vanuit de keten wonen-welzijn-zorg.
We zetten in op een betere sociale cohesie op alle niveaus, die binnen een wijk actief zijn.
De Provincie blijft actief zoeken naar mogelijkheden om Limburgers elkaar te laten helpen en goed burgerschap te tonen. Het is voor de samenleving van belang dat mensen eigen verantwoordelijkheid nemen. De maatschappelijke stage van scholen in het voortgezet onderwijs kan, via een verbindende functie van de Provincie, ingezet worden in vrijwilligerswerk in de (ouderen-) zorg.
We onderschrijven het belang van een voor alle burgers bereikbaar en snel ICT-netwerk. Onze rol als Provincie bepalen wij na presentatie en beoordeling van de uitkomsten van de lopende studies. Daarnaast willen wij de mogelijkheden om het zogenaamde burgernet (via GSM) verder uit te breiden ondersteunen.
5. Veiligheid
Een leefbare omgeving is vooral ook een veilige omgeving. Naast de reguliere taken van de Provincie bij rampenbestrijding, maasbeveiliging en milieuhandhaving willen we de veiligheid in wijken en dorpen vergroten. De Provincie kan een toegevoegde waarde hebben, vooral daar waar veiligheid en leefbaarheid elkaar raken of daar waar de Provincie kan bijdragen (investeren) aan het versterken van de (infra)structuur; denk hierbij aan de regionale veiligheidshuizen, het meld- en coördinatiecentrum. Ook zetten we in op beter toezicht, handhaving en samenwerking in de veiligheidsketen.
Primair moeten de gemeenten een grotere veiligheid in wijken en dorpen zien te bereiken door integraal regionaal samen te werken. Ook het aangaan van (veiligheid-) convenanten tussen de actoren in de veiligheidsketen kunnen en zullen we ondersteunen.
Om een betere leefomgeving in de wijken te bereiken zal de provincie daar waar nodig ondersteuning gaan bieden aan gemeenten. Dit kan in de vorm van ondersteuning van pilotprojecten, met als doel de resultaten versneld over de Provincie te verspreiden. Hierbij kan worden gedacht aan de bestrijding van hennepteelt, grensoverschrijdende drugscriminaliteit, inbraakpreventie, loverboyproblematiek, veilig ondernemen, geweld tegen hulpverleners, overlast in nachtelijke uren. Ook hiervoor zal het eerder genoemde zorg en leefbaarheidfonds beschikbaar komen.
De verkeersveiligheid blijft ook onder de aandacht van de nieuwe coalitie. We bouwen voort op de ingeslagen koers van het ROVL, waarbij gedragsbeïnvloeding voorop staat.
6. Openbaar vervoer
Een belangrijke taak van de Provincie is de zorg voor een goed gespreid net van openbaar vervoer.
Openbaar vervoer is een publieke functie, die weliswaar bedrijfsmatig gestuurd en bewaakt moet worden, maar ook overal op redelijke afstand en redelijke frequentie beschikbaar moet zijn.
Ter vergroting van de veiligheid willen we dat overlast en vandalisme in het OV wordt aangepakt. De Provincie moet dit afdwingen via afspraken met de concessiehouder.
Op het moment dat de OV chipkaart volledig in Limburg is ingevoerd, zal een duidelijk tarievenstelsel worden bepaald, met specifieke aandacht voor speciale tarieven voor de doelgroepen MBO scholieren tot 18 jaar en 65+ ers.
We zullen gaan onderzoeken of nieuw openbaar vervoer nodig is. Het onderzoeken dan wel uitbreiden van lightrail verbindingen in bepaalde gebieden van Limburg kan een optie zijn om de bereikbaarheid van dorpen en steden te optimaliseren. Bovendien zal dit nieuwe vervoer waaronder lightrail verbindingen de toeristen, die naar Limburg komen, daar brengen waar toeristische trekpleisters zijn gerealiseerd cq. mogelijke ontwikkelingen staan gepland.
We willen de komende jaren toewerken naar een nieuwe concessieverlening, die maximaal aan deze wensen tegemoet komt.
7. Kunst en cultuur
De provincie voelt zich verantwoordelijk voor de culturele infrastructuur; de ruggengraat van de Limburgse cultuur. Koren, harmonieën, fanfares en schutterijen vormen daarbij de basis. De basis kan echter niet zonder een sterke bovenbouw op muzikaal vlak. Daarom zal de Provincie verenigingen steunen, die bovenlokale culturele uitdagingen aangaan, bijvoorbeeld aanhakend bij Maastricht Culturele Hoofdstad, en daarmee de basis sterk houden of nog sterker maken. Mede met het oog op Maastricht Culturele Hoofdstad zal de Provincie ook de euregionale samenwerking zowel voor basis als top bevorderen. Steun kan worden gegeven door middel van bijvoorbeeld een verlenging van de evenementensubsidieregeling.
Instellingen worden meer aangesproken op hun eigen verantwoordelijkheid en er wordt meer gekeken naar publieksbereik en verweving met omgeving en samenleving.
Met individuele en incidentele subsidies op het terrein van cultuur wordt terughoudend omgegaan. Het aantal regelingen wordt teruggedrongen. In het licht van de aankomende rijksbezuinigingen, die forse consequenties zullen hebben voor de gehele cultuurwereld, achten wij nauwere samenwerking voor cultuurplaninstellingen noodzakelijk. Aan de hand van de keuzes van het Rijk, die naar verwachting vóór de zomer 2011 bekend zullen zijn, zullen er keuzes worden gemaakt hoe daar in Limburg mee om te gaan.
De voorgenomen investering in een zichtdepot voor het Bonnefantenmuseum wordt heroverwogen.
Limburg is rijk aan monumenten. Monumenten die niet alleen het verleden van onze Provincie tot uitdrukking brengen, maar die ook vandaag de dag onze eigen identiteit accentueren. Het is er de Provincie veel aan gelegen om deze monumenten in stand te houden. We willen ons concentreren op rijksmonumenten en op bepaalde gebieden, die archeologisch het meest interessant zijn. Zonder cofinanciering van de zijde van Provincie en gemeenten, kent het Rijk geen subsidie toe. De komende periode zijn extra middelen nodig om de restauratieachterstand weg te werken. Zowel voor monumenten (met name hergebruik) als voor archeologie wordt het instrumentarium van de WRO steeds belangrijker. Gezien haar belangrijke rol in die wet, zal de Provincie hier zwaarder op inzetten de komende jaren.
8. Huizen
De diverse huizen (Sport, Zorg, Kunsten) hebben de laatste jaren hun meerwaarde bewezen. Met de doorontwikkeling is ook het takenpakket - bewust en onbewust- gegroeid. De Huizen zullen de komende periode extern onafhankelijk worden geëvalueerd. De basis van deze evaluatie vormen de kerntaken waarvoor de Huizen ooit in het leven zijn geroepen evenals de taken, die naar aanleiding van provinciale besluitvorming zijn toegevoegd. Kosten en maatschappelijke rendementen worden tegen elkaar afgewogen. Bij een eventuele disbalans zal het takenpakket op die onderdelen (financieel) worden herijkt. Hierbij ligt de focus meer dan in het verleden op de daadwerkelijke meerwaarde van activiteiten voor de Limburgse burger en vrijwilliger. Daar waar sprake is van een te grote overhead, zal deze worden teruggebracht.
9. Sport
Wij streven naar een actief accommodatiebeleid in combinatie met de uitvoering van de vigerende sportnota 2008 – 2012 en de ontwikkeling van de Sportzone Limburg. Sportzone Limburg is een epicentrum voor breedtesport, talentontwikkeling en topsport.
Actieve sportbeoefening achten wij een groot goed voor de gezondheid, maatschappelijke participatie en opvoeding van kinderen. Dat willen wij bereiken door, in samenwerking met de gemeenten, een in de gehele Provincie geldige sportkaart voor leerlingen in het basisonderwijs te introduceren, die een gereduceerd lidmaatschap van een erkende sportvereniging mogelijk maakt. Ook voor andere doelgroepen overwegen wij extra impulsen.