Direct naar hoofdmenu / zoekveld
Home / Beleid / Natuur en Landschap / Handboek Streefbeelden Natuur en Water in Limburg (2002)

Handboek Streefbeelden Natuur en Water in Limburg (2002)

In de provincie Limburg wordt door veel verschillende instanties gewerkt aan het behoud en herstel van de kwaliteit van water, natuur, bos en landschap. Met het gereedkomen van het Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL) is hier door de provincie Limburg een stevige impuls aan gegeven. Om het beleid goed te kunnen uitvoeren en evalueren zijn de abstracte doelstellingen uit het POL verwerkt tot concrete streefbeelden voor bos, natuur en water.

Nieuwsbericht350 Handboek streefbeelden omslag afbeelding

Wat moeten we ons echter precies voorstellen bij deze streefbeelden? Om dit duidelijk te maken heeft de Provincie Limburg – samen met de waterschappen, terreinbeheerders, de Dienst Landelijk Gebied en de Limburgse Land en Tuinbouwbond – de doelen voor natuur en water visueel vertaald in een kleurrijk handboek.

Handboek Streefbeelden voor Natuur en water in Limburg (9,5 Mb.) (pdf, 9 MB)

Het Handboek

Informatie over de concrete streefbeelden was weliswaar voorhanden, maar versnipperd en vaak alleen door deskundigen te doorgronden. In de praktijk bleek er een grote behoefte te zijn aan het beschikbaar stellen van aansprekende en begrijpelijke informatie over streefbeelden voor een breed publiek. Voor de zeer uiteenlopende doelgroepen, die bij projecten samen aan de onderhandelingstafel zitten, is het wenselijk om dezelfde taal te kunnen spreken en te weten wat precies wordt beoogd wordt met bepaalde doelen. Het Handboek Streefbeelden voor Natuur en Water brengt alle informatie over de streefbeelden voor natuur, bos en water op een logische en toegankelijke wijze samen. Het eerste deel van het handboek gaat met name in op de achtergronden van de streefbeelden in het beleid. Het tweede, en tevens grootste, deel gaat in op de streefbeelden zelf. Hierin wordt aangegeven waaraan gedacht moet worden bij de verschillende natuur- en waterstreefbeelden, welke soorten verwacht kunnen worden en onder welke omstandigheden de streefbeelden voorkomen. Ook wordt aangegeven welke problemen een rol spelen bij de totstandkoming van de betreffende streefbeelden.

Wat zijn streefbeelden?

De streefbeelden zijn in Limburg opgesplitst in natuur- en waterstreefbeelden. Deze laatste zijn uitgewerkt voor stromende wateren in de Watersysteemverkenning Limburg. De eerste staan aangegeven in de Stimuleringsplannen Natuur, Bos en Landschap. De water- en natuurstreefbeelden zijn op elkaar afgestemd en vullen elkaar aan.
De natuurstreefbeelden worden gebruikt om de doelen van het provinciale natuurbeleid gebiedsgericht voor bos, grasland, veen, etc. aan te geven. Ze zijn beschreven aan de hand van het voorkomen van kenmerkende planten en dieren en kenmerkende milieuvariabelen. Ook relaties met de omgeving en de gevoeligheid voor verstoring zijn aangegeven. De natuurstreefbeelden, ook wel natuurdoeltypen genoemd, zijn beschreven voor natuurgebieden, (multifunctionele) bossen, het agrarisch cultuurlandschap, ecologisch waardevolle stedelijke gebieden en infrastructuur.
De doelen voor herstel, behoud en ontwikkeling van de natuurwaarden van de Limburgse beken zijn door de provincie Limburg, het Zuiveringschap Limburg, het waterschap Roer en Overmaas en het waterschap Peel en Maasvallei nader uitgewerkt in de waterstreefbeelden. De waterstreefbeelden zijn beschreven voor natuurlijke, halfnatuurlijke en meer beïnvloedde beektrajecten van heuvelland-, terras- en laaglandbeken. De beschrijving van de waterstreefbeelden is gebaseerd op de aanwezige (ongewervelde) dieren in het water, de vissen, de vegetatie, de waterchemie en de beekmorfologie in relatie tot de directe omgeving.

Streefbeelden en het beleid

De streefbeelden voor natuur en water zijn een nadere concretisering van het provinciale beleid. De streefbeelden zijn dan ook gebaseerd op het POL-beleid. De verwachting is dat, met de realisatie van de PES en de bijbehorende streefbeelden in 2018, de biodiversiteit toeneemt en de doelsoorten van het beleid in belangrijke mate zijn beschermd. De aanwijzing van beschermde gebieden alleen is niet voldoende. Voor planten en dieren is ook voldoende schoon water noodzakelijk. Hiervoor streeft de provincie onder meer naar natuurlijke veerkrachtige watersystemen. Dit zijn ecologisch gezonde watersystemen, die extreme neerslaghoeveelheden, aanhoudende droogte en wisselingen in waterkwaliteit op een zo natuurlijk mogelijke wijze kunnen opvangen. De gebruiksfuncties zijn meer afgestemd op de ecologische draagkracht van de watersystemen en het neerslagpatroon. Hiervoor wordt meer ruimte geschapen voor natuurlijke, bij beek en rivier behorende processen, zoals meandering en inundatie. De Stimuleringsplannen en de Watersysteemverkenningen geven een verdere invulling aan de ideeën uit het POL. De natuur- en waterstreefbeelden zijn daarin de meest concrete uitwerking van provinciale plannen voor de natuur en watersystemen in Limburg.

Streefbeelden in de praktijk

De streefbeelden geven houvast voor de inrichting en het beheer van de beken en natuurgebieden. Aanvullende, locale informatie en een nadere gedetailleerde uitwerking zorgen voor een goede inpassing in het landschap. Het is de taak van de beheerder om te zorgen voor de locale inpassing van de streefbeelden en de noodzakelijke inrichtings- en beheersmaatregelen. Daarnaast bieden de streefbeelden aanknopingspunten voor plannen (en plannenmakers) die niet direct op natuur en water zijn gericht, maar die wel de natuur- en waterkwaliteit kunnen beïnvloeden. Vooral op het vlak van het milieu- en het ruimtelijke ordeningsbeleid geven de streefbeelden richting aan de planvorming.
Ook bij de evaluatie van het beleid en het gevoerde beheer kunnen de streefbeelden een rol spelen. Immers nu is eenvoudiger de vraag te beantwoorden of het einddoel gehaald is en wat de mogelijke knelpunten zijn.
Bij de uitvoering van het beschreven beleid spelen natuurlijk de beherende instanties en eigenaren van (toekomstige) natuur-, bos- en beheersgebieden een belangrijke rol. In de eerste plaats zijn dit de waterschappen die onder meer werken aan de herinrichting van de beken en het herstel van vennen. Daarnaast zijn dit de terreinbeherende instanties, zoals Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Limburgs Landschap, die een groot deel van het areaal aan natuur- en bosgebied in Limburg in bezit en beheer hebben. Door middel van beheers- en inrichtingsmaatregelen staan zij aan de lat om met name de natuurstreefbeelden te realiseren. Ook gemeenten en andere terreinbeherende instanties, zoals defensie, spelen hierbij een rol. Belangrijker wordt de rol van particulieren die in bepaalde gebieden steeds meer betrokken worden bij het natuurbeheer. Voor al deze betrokkenen, die vaak met elkaar aan tafel zitten, is het belangrijk dat duidelijk is welke kant de provincie op wil en dat er dezelfde taal gesproken wordt. De provincie wil dan ook met het Handboek Streefbeelden Natuur en Water in Limburg hier een eigen bijdrage aan leveren.

Bestelwijze

Het Handboek Streefbeelden voor Natuur en Water in Limburg is verkrijgbaar via de bibliotheek van het Gouvernement (telefoon 043 - 389 73 82; e-mail mahm.steijvers@prvlimburg.nl). Het boek kost € 12,50, exclusief verzendkosten.

Share |

Uitgelicht


Zoeken